Kerron Ó Luain
-
An Corn Domhanda agus an nasc idir an spórt agus an pholaitíocht
An Dr Kerron Ó Luain Cloistear an tuairim gur chóir an spórt agus an pholaitíocht a choinneáil scartha i gcomhthéacs an baghcait a éilíonn gníomhaithe Palaistíneacha ar chluichí leis an Iosrael. Ach úsáideann stáit mhóra an spórt chun spórtdalladh a chur i bhfeidhm. Tharla seo i gcás an Choirn Dhomhanda san am a chuaigh thart,…
-
Kamĩriithũ: Amharclann Réabhlóideach na Céinia
An Dr. Kerron Ó Luain Chuaigh an fealsamh díchoilínithe mór le rá, Ngũgĩ wa Thiong’o, ar shlí na fírinne tráth an ama seo an bhliain seo caite. D’fhág Ngũgĩ oidhreacht ollmhór intleachtúil ina dhiaidh. Tarraingíonn Gaeil, agus pobail eile ar fud na cruinne atá faoi bhrú ón impiriúlachas cultúrtha, ar ghaois an fhathaigh fhir seo…
-
Sléacht Ráth na Croiche, Cill Dara, an 29 Bealtaine 1798
An Dr Kerron Ó Luain Tá an sléacht ag Rath na Croiche, ar Churrach Chill Dara, ar an 29 Bealtaine 1798 ar cheann de na sléachtanna ba mheasa a tharla le linn Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe. Cé gur aontaíodh téarmaí idir na reibiliúnaigh agus fórsaí na corónach agus go raibh na reibiliúnaigh gan airm…
-
Deireadh leis an gCogadh Cathartha, an 24 Bealtaine 1923
An Dr Kerron Ó Luain Ar an 24 Bealtaine 1923 ina cheann Foirne nua na nÓglach, Proinsias Mac Aogáin, an t-ordú d’aonaid frith-Chonartha airm a dhumpáil. Chuir sé seo deireadh leis na hionsaithe i gcoinne an tSaorstáit. Bhí brí áirithe leis an téarma “dumpáil”. Ní bhfaighfí réidh leis na hairm, ach chuirfí i bhfolach i…
-
“Seanóirí na Treibhe”. Na Gray Panthers, a bunaíodh in 1970
An Dr Kerron Ó Luain Tá cloiste ag go leor daoine in Éirinn faoi na Black Panthers, an grúpa radacach Afrai-Mheiriceánach a bunaíodh in Oakland, California, in 1966. Ach is cosúil nár chuala mórán daoine faoi na Gray Panthers. Chuir mo bhean, atá i mbun staidéir san ollscoil ar chúrsaí aoise mar chuid de chéim…
-
Stair mhuintir Devonshire agus Lios Mór
An Dr Kerron Ó Luain Léiríonn an méid atá ag tarlú i Lios Mór, Co. Phort Láirge, an méid atá le déanamh go fóill i dtaobh an tír a dhíchoilíniú. Reáchtáil an grúpa Poblachtánaigh na nDéise agóid le linn an deireadh seachtaine ar ar fhreastal baill de chuid Misneach. Tá feirmeoir amháin ar Chnoc Mhaoldhomhnaigh,…
-
Daonáireamh 1926 agus an Ghaeilge
An Dr Kerron Ó Luain Nuair a foilsíodh torthaí teaghlaigh Dhaonáireamh 1926 le déanaí leag Stiúrthóir na Cartlanna Náisiúnta, Orlaith McBride, béim ar ghné amháin den Ghaeilge agus í ag plé leis na meáin. Cé gur mhaígh 18% den daonra go raibh Gaeilge acu, luaigh sí nár líonadh amach ach 1% de na foirmeacha i…
-
Easpa tuisceana ar ghluaiseachtaí go stairiúil i ndiúltú na heite clé liobrálach tacú leis na hagóidí breosla
An Dr Kerron Ó Luain Tá an eite chlé liobrálach tar éis seasamh náireach a ghlacadh le linn na n-agóidí breosla. Seachas tacú leis na hagóideoirí nó iarracht a dhéanamh dul i bhfeidhm orthu sheas siad ar an taobhlíne á gcáineadh. Thacaigh leithéidí Misneach, Éirígí, Pobal Roimh Bhrabús agus Sinn Féin leis na hagóidí. Ach…
-
Cath na staire beo i gCorcaigh go fóill agus díchoilíniú déanta ar chomharthaí sráide impiriúlacha (Cuid 2)
An Dr Kerron Ó Luain (Ag leanuint ó Cuid 1 in Eagrán 75) Comhartha eile a ndearnadh díchoilíniú air ná Albert Street. Cosúil le Union Quay, is comhartha aonteangach Béarla é seo. Ainmníodh Albert Street i ndiaidh an Phrionsa Albert tar éis dó féin agus an Bhanríon Victoria cuairt a thabhairt in 1849. Agus an…
-
Cath na staire beo i gCorcaigh go fóill agus díchoilíniú déanta ar chomharthaí sráide impiriúlacha (Cuid 1)
An Dr Kerron Ó Luain Is iomaí uair gur chualathas i léamh liobrálach na staire, “gurb ionann an stair ar fad”. Is é sin le rá go bhfuil an luach céanna ag insint staire amháin agus atá ag insint staire eile. Dár ndóigh, is truflais é an ráiteas sin. Mar is eol dúinn bíonn insintí…