Kerron Ó Luain
-
Cath na staire beo i gCorcaigh go fóill agus díchoilíniú déanta ar chomharthaí sráide impiriúlacha (Cuid 1)
An Dr Kerron Ó Luain Is iomaí uair gur chualathas i léamh liobrálach na staire, “gurb ionann an stair ar fad”. Is é sin le rá go bhfuil an luach céanna ag insint staire amháin agus atá ag insint staire eile. Dár ndóigh, is truflais é an ráiteas sin. Mar is eol dúinn bíonn insintí…
-
An Ghaeilge in Ollscoil na Gaillimhe ó 1922 i leith
An Dr Kerron Ó Luain Chuaigh Misneach i mbun agóide i ngeall ar stádas na Gaeilge in Ollscoil na Gaillimhe inné. Ach céard é stair na teanga san institiúid sin? Nuair a bunaíodh an Saorstát in 1922 chuaigh an rialtas i mbun leasaithe ar Ollscoil Náisiúnta na hÉireann. Cé go raibh Coláiste na hOllscoile, Gaillimh,…
-
Deireadh le cleachtas Áiféiseach na bpardún stairiúil roimh 1922
An Dr Kerron Ó Luain Bhí meas ag go leor daoine ar Mhícheál D Ó hUiginn agus ar an dá théarma a chaith sé mar uachtarán. Ach droch-chleachtas amháin a tháinig chun cinn le linn a thréimhse sa ról ná gur tosaíodh ar phardúin a thabhairt do dhaoine a chuir stát na Breataine chun báis…
-
Owain Glyndŵr, prionsa dúchasach deireanach na Breataine
Dr Kerron Ó Luain Tá áit ar leith ag Owain Glyndŵr i stair na Breataine Bige mar an té deireanach a raibh teideal Phrionsa na Breataine aige. Rugadh é in 1359 i gclann Angla-Breathnach. Ba as na clanna Powys Fadog agus Deheubarth é. Bhásaigh a athair Gruffydd Fychan II nuair a bhí Owain an-óg. D’uchtaigh…
-
Coup d’état an CIA san Iaráin, 1953
An Dr Kerron Ó Luain Tá na Poncánaigh tar éis cogadh a thosú leis an Iaráin. Dream craiceáilte religiúnda i bhfad amach ar an eite dheas atá i gcomhairí Trump. Beidh mearbhall ar go leor den dream a chaith vóta ar son Trump agus é ag maíomh go ndíreodh sé ar SAM agus nach mbacfaidh…
-
Athbheochan na Manainnise agus Blein ny Gaelgey, 2001-2026
An Dr Kerron Ó Luain Thug mé cuairt ar Oileán Mhanann ag an deireadh seachtaine. Mar a tharla sé is é Blein ny Gaelgey (bliain na Manainnise) é i mbliana ar an oileán. Is é aidhm na bliana íomhá dhearfach den Mhanainnis a spreagadh agus daoine a chur á húsáid ar bhonn laethúil. Anuas air…
-
Gleann an Smóil, tearmann deireanach na Gaeilge i gContae Bhaile Átha Cliath
An Dr Kerron Ó Luain Ní de bharr teann spéise a ndéantar anailís ar chás leithéidí Gleann an Smóil, in iardheisceart Bhaile Átha Cliath. Léiríonn an gleann mar a chlis ar an nGaeilge de dheasca brú struchtúrtha, éiginnteacht eacnamaíochta agus naimhdeas an stáit. Fórsaí iad seo a bhrúigh síos ar an teanga agus a d’iompaigh…
-
Éirí Amach Radacaigh na hAlban, 1820
An Dr Kerron Ó Luain Faoi 1820 bhí coinníollacha oibre agus maireachtála na bhfíodóirí, na sníomhaithe, na ngualadóirí agus an lucht oibre déantúsaíochta in Albain an-dian ar fad. Bhí an dífhostaíocht ina fadhb chomh maith, go háirithe de bharr na saighdiúirí díshlógaithe ó airm Wellignton. Tháinig radacaigh chun cinn a d’éiligh athruithe fairsinge. Theastaigh uathu…
-
Foilsiú An Gaodhal ina chéim shuntasach do staireolaíocht na Gaeilge
An Dr. Kerron Ó Luain Tá Ollscoil na Gaillimhe tar éis cur lena gcartlann le hábhar tábhachtach digiteach nua, nuachtán An Gaodhal. Tagann foilsiú an ábhair nua seo sna sála ar fhoilsiú digiteach cartlann Chonradh na Gaeilge san ollscoil, rud a chuir go mór leis an ábhar Gaeilge san ollscoil, agus foilsiú roinnt litreacha imirceacha…
-
Stair ghairid Choláiste Eoghain Uí Chomhraidhe, Co. an Chláir
An Dr. Kerron Ó Luain Ar feadh na nglún sheas an Coláiste Gaeilge, Coláiste Eoghain Uí Chomhraidhe i gCarraig an Chabhaltaigh, mar chomhartha beo den bhreac-Ghaeltacht in iardheisceart an Chláir, áit inar nascadh an teanga, an pobal agus an cultúr ar imeall an Atlantaigh. Bunaíodh an coláiste in 1912. Aimníodh é in ómós d’Eoghan Ó…