Oideachas
-
Líonra Alumni Gaelbhratach ag spreagadh daoine óga chun leanúint leis an nGaeilge
Cóilín DuffyAinmnithe do dhuais iriseoir na bliana do Ghradaim Chumarsáide 26 Tá Gaelbhratach ag tabhairt cuireadh d’iarscoláirí a bhí páirteach i gCoistí Gaelbhratach ina gcuid scoileanna clárú le líonra Alumni Gaelbhratach, tionscnamh a bhfuil sé mar aidhm aige an Ghaeilge a chothú agus naisc a choinneáil idir glúnta éagsúla daltaí. Tabharfaidh an líonra deis d’iarchomhaltaí…
-
Mír ghramadaí: An tAinmfhocal 3 – An Chéad Díochlaonadh
Is ainmfhocail fhirinscneacha dar críoch consan leathan iad atá sa chéad díochlaonadh: Sa tuiseal ginideach caolaítear an consan deiridh: Is lagiolraí iad na hainmfhocail bhfuil ainmneach iolra agus ginideach iolra éagsúil acu. San iolra caolaítear a ndeireadh nó cuirtear -a leo: Ainmneach uatha Ginideach uatha Ainmneach iolra Ginideach iolra an t-amhrán teideal an amhráin na…
-
Léamhthuiscint: Stair na stailceanna
Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. Is uirlis chumhachtach í an stailc i stair an lucht oibre a d’athraigh saol na milliún daoine ar fud na cruinne. Nuair a dhiúltaíonn oibrithe dul i mbun oibre chun coinníollacha níos fearr nó pá níos airde a lorg tugtar stailc air sin. Cé…
-
Mír ghramadaí 101: An tAinmfhocal 2 – An Tuiseal Ginideach
Is é an tuiseal ginideach foirm ghramadúil d’ainmfhocal a thagann faoi anáil focail eile agus a léiríonn tríd an bhfoirm sin an tionchar atá ag an bhfocal eile air nó an gaol atá eatarthu. Seo roinnt samplaí ó An Foclóir Beag (An Gúm): Bíonn ainmfhocal sa tuiseal ginideach díreach tar éis ainm briathartha, mura bhfuil…
-
Léamhthuiscint: Na Gaeil san Astráil
Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. Tá stair fhada ag teanga agus cultúr na Gaeilge san Astráil, stair a théann siar go deireadh an ochtú haois déag. Nuair a tháinig na chéad longa de chuid na Breataine i dtír san Astráil in 1788 bhí líon mór Éireannach ar bord, go…
-
Geabaire, uirlis nua Ghaeilge le guth a thabhairt do pháistí uathacha
Tá uirlis chumarsáide nua Ghaeilge ar fáil do pháistí uathacha nach labhraíonn, nó a bhfuil teorainn lena gcumas cainte, agus 24 rang nua uathachais á n-oscailt i mbunscoileanna lán-Ghaeilge an mhí seo. D’fhorbair taighdeoirí i gColáiste na Tríonóide, Baile Átha Cliath, Geabaire, córas a ligeann d’úsáideoirí siombailí a roghnú chun focail agus abairtí Gaeilge a…
-
Flóra na hÉireann seolta do bhunscoileanna Gaeltachta
Seoladh sraith nua acmhainní Gaeilge a thabharfaidh deis do dhaltaí bunscoile níos mó a fhoghlaim faoi phlandaí, faoin mbithéagsúlacht agus faoin gceangal idir an Ghaeilge agus an dúlra i gConamara an tseachtain seo caite. Sheol an scríbhneoir, craoltóir agus láithreoir clár dúlra Aedín Ní Thiarnaigh in Óstán Chois Fharraige, na Forbacha, Co. na Gaillimhe, Déardaoin,…
-
Stair dhathanna na gcontaetha
Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. An raibh a fhios agat nach raibh dathanna oifigiúla ar bith ag contaetha na hÉireann go dtí deireadh an naoú haois déag? Nuair a bunaíodh Cumann Lúthchleas Gael (CLG) in 1884 d’athraigh gach rud. Ag an tús ba é gnáthfheisteas an chlub a bhuaigh…
-
Léargas tugtha ar fhás agus ar thionchar COGG
Seoladh an foilseachán nua Turas COGG 2024-2026 in Óstán Chois Fharraige, na Forbacha, Gaillimh, inné, Déardaoin an 24 Meán Fómhair. Ba é Tomás Ó Síocháin, Príomhfheidhmeannach Údarás na Gaeltachta, a sheol an leabhrán daite, ina dtugtar léargas cuimsitheach ar fhairsinge, ar ilghnéitheacht agus ar thionchar obair na Comhairle um Oideachas Gaeltachta agus Gaelscolaíochta le blianta…
-
Mír ghramadaí: An aidiacht bhriathartha 2
Cuirtear -te nó -the ar bhriathra dar críoch -gh tar éis an críoch -gh a bhaint. léigh léite imigh imithe ceannaigh ceannaithe suigh suite bligh blite figh fite pléigh pléite dóigh dóite cráigh cráite Féach freisin na briathra neamhrialta seo a leanas: tar tagtha abair ráite tabhair tugtha téigh dulta Athscríobh na habairtí seo gan…