Caoimhín Ó Cadhla
-
Nósanna Bealtaine
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na nósanna a bhaineann le féile na Bealtaine Caoimhín Ó Cadhla Tá an fhéile is fearr liom tagtha, is é sin féile na Bealtaine! De réir an fhéilire réalteolaíoch tosaíonn an samhradh ar an 21 Meitheamh. Dar le lucht na meitéareolaíochta is é an 1 Meitheamh tús an tsamhraidh. Ach…
-
Eagarfhocal #77
Leanann an cogadh ar aghaidh idir Stáit Aontaithe Mheiriceá agus an Iaráin, agus dá bharr sin leanann an ghéarchéim ola ar aghaidh chomh maith. Tá an long ola dheireanach tagtha go hÉirinn, agus roimh i bhfad beidh gá an stoc ola atá sábháilte ag an stát a úsáid, stoc a bhfuil dóthain 90 lá d’ola…
-
Eagarfhocal #75
Chonaic mé alt le déanaí ag plé ábhar dar teideal bunseirbhísí uilíocha. Chuala go leor daoine faoi bhunioncam uilíoch, sin é go dtabharfaidh an rialtas ioncam rialta do gach saoránach. Le teacht na hintleachta shaorga ginearálta tá géarghá anois le bheith ag obair i dtreo bunioncam uilíoch. Tá samhail de ann maidir leis na healaíontóirí…
-
Bóithre na hÉireann
Caoimhín Ó Cadhla Thóg na Ceiltigh bóithre san Eoraip roimh na Rómhánaigh An raibh a fhios agat gur thóg na Ceiltigh bóithre san Eoraip roimh na Rómhánaigh? Deir roinnt scoláirí gur na Rómhánaigh a thóg na chéad bhóithre san Eoraip ach níl sé sin fíor. D’fhoghlaim na Rómhánaigh conas bóithre a thógáil ó na Ceiltigh…
-
Eagarfhocal #73
Tá an cogadh idir an Iaráin agus Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Iosrael ar siúl le nach mór mí anois. Thóg sé nach mór an mhí sin do rialtas na 26 contae gníomhú. Céard é an gníomh a rinne siad? 20 cent a bhaint de phraghas an díosail agus 15 cent a bhaint de phraghas an…
-
Piseoga
Bíonn piseoga ag nach mór gach duine. Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na piseoga atá sa traidisiún Gaelach Caoimhín Ó Cadhla Tá rian den seanchreideamh ann nár imigh riamh, sin na gníomhaíochtaí a dhéantar chun ádh a fháil nó cosaint a fháil ón mí-ádh. Tá caibidil iontach in A Handbook of Irish Folklore (atá níos…
-
Eagarfhocal #71
Tá Lá Fhéile Pádraig ag bualadh linn agus beimid uilig ag ceiliúradh. Beidh na polaiteoirí ag dul timpeall an domhain chun branda na hÉireann a chur chun tosaigh. Ina measc beidh an Taoiseach ag dul go dtí an Teach Bán chun bualadh le hUachtarán SAM Donald Trump. Tá conspóid ag baint le bualadh le hUachtarán…
-
Eagarfhocal #69
Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís. Beidh go leor imeachtaí ar siúl i rith an chéad lae de Mhárta suas go lá Fhéile Pádraig. Dar ndóigh, is é an phríomhtheachtaireacht an Ghaeilge a úsáid i rith na tréimhse sin cibé méid atá agat. Ach ar nós coileán a fháil um Nollaig, níl an Ghaeilge…
-
Béaloideas 1798, amhráin, poirt agus dánta
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na hamhráin faoi réabhlóid 1798 i nGaeilge agus an traidisiún béaloidis a bhain leis. I dtraidisiún na nGael tá go leor amhrán faoi na cogaí agus réabhlóidí a raibh na Gaeil bainteach leo. Ní eisceacht ar bith é Éirí Amach 1798. Tá a lán amhrán trí Ghaeilge faoi Éirí Amach…
-
Crainn
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar thábhacht crann in Éirinn ‘Cad a dhéanfaimid feasta gan adhmad, tá deireadh na gcoillte ar lár’, mar a deir an chéad líne den amhrán cáiliúil Cill Chais. Ní minic a bhíonn caoineadh ann mar gheall ar choillte a chailleadh, ach tá sa traidisiún Gaelach. Tá fáth faoi leith leis seo,…