Caoimhín Ó Cadhla
-
Eagarfhocal #75
Chonaic mé alt le déanaí ag plé ábhar dar teideal bunseirbhísí uilíocha. Chuala go leor daoine faoi bhunioncam uilíoch, sin é go dtabharfaidh an rialtas ioncam rialta do gach saoránach. Le teacht na hintleachta shaorga ginearálta tá géarghá anois le bheith ag obair i dtreo bunioncam uilíoch. Tá samhail de ann maidir leis na healaíontóirí…
-
Bóithre na hÉireann
Caoimhín Ó Cadhla Thóg na Ceiltigh bóithre san Eoraip roimh na Rómhánaigh An raibh a fhios agat gur thóg na Ceiltigh bóithre san Eoraip roimh na Rómhánaigh? Deir roinnt scoláirí gur na Rómhánaigh a thóg na chéad bhóithre san Eoraip ach níl sé sin fíor. D’fhoghlaim na Rómhánaigh conas bóithre a thógáil ó na Ceiltigh…
-
Eagarfhocal #73
Tá an cogadh idir an Iaráin agus Stáit Aontaithe Mheiriceá agus Iosrael ar siúl le nach mór mí anois. Thóg sé nach mór an mhí sin do rialtas na 26 contae gníomhú. Céard é an gníomh a rinne siad? 20 cent a bhaint de phraghas an díosail agus 15 cent a bhaint de phraghas an…
-
Piseoga
Bíonn piseoga ag nach mór gach duine. Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na piseoga atá sa traidisiún Gaelach Caoimhín Ó Cadhla Tá rian den seanchreideamh ann nár imigh riamh, sin na gníomhaíochtaí a dhéantar chun ádh a fháil nó cosaint a fháil ón mí-ádh. Tá caibidil iontach in A Handbook of Irish Folklore (atá níos…
-
Eagarfhocal #71
Tá Lá Fhéile Pádraig ag bualadh linn agus beimid uilig ag ceiliúradh. Beidh na polaiteoirí ag dul timpeall an domhain chun branda na hÉireann a chur chun tosaigh. Ina measc beidh an Taoiseach ag dul go dtí an Teach Bán chun bualadh le hUachtarán SAM Donald Trump. Tá conspóid ag baint le bualadh le hUachtarán…
-
Eagarfhocal #69
Tá Seachtain na Gaeilge buailte linn arís. Beidh go leor imeachtaí ar siúl i rith an chéad lae de Mhárta suas go lá Fhéile Pádraig. Dar ndóigh, is é an phríomhtheachtaireacht an Ghaeilge a úsáid i rith na tréimhse sin cibé méid atá agat. Ach ar nós coileán a fháil um Nollaig, níl an Ghaeilge…
-
Béaloideas 1798, amhráin, poirt agus dánta
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na hamhráin faoi réabhlóid 1798 i nGaeilge agus an traidisiún béaloidis a bhain leis. I dtraidisiún na nGael tá go leor amhrán faoi na cogaí agus réabhlóidí a raibh na Gaeil bainteach leo. Ní eisceacht ar bith é Éirí Amach 1798. Tá a lán amhrán trí Ghaeilge faoi Éirí Amach…
-
Crainn
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar thábhacht crann in Éirinn ‘Cad a dhéanfaimid feasta gan adhmad, tá deireadh na gcoillte ar lár’, mar a deir an chéad líne den amhrán cáiliúil Cill Chais. Ní minic a bhíonn caoineadh ann mar gheall ar choillte a chailleadh, ach tá sa traidisiún Gaelach. Tá fáth faoi leith leis seo,…
-
Eagarfhocal #67
Tá Rialtas na 26 contae ag iarraidh deireadh a chur leis an nglas triarach faoi láthair trí bhille a thabhairt isteach sa Dáil. Tá an Taoiseach ag iarraidh é seo a dhéanamh le tamall anuas. Ach níl an pobal ag iarraidh go n-athrófar an staid reatha de réir na pobalbhreithe is déanaí ó Irish Times-Ipsos…
-
An bandia í Bríd?
Tá plé ann faoi láthair ar na meáin shóisialta ag ceistiú an bandia í Bríd. Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na hargóintí ar son agus ina aghaidh í a bheith ina bandia Ar an 30 Eanáir chuir an t-iarthhaoiseach Leo Varadkar giolc amach ag maíomh gurb é féin a rinne lá saoire bainc de Lá…