Stair
-
Scoil Chrónáin, inniu agus inné
An Dr Kerron Ó Luain Tá a fhios ag madraí na sráide go bhfuil an Roinn Oideachais ag loiceadh ar an nGaelscolaíocht. D’fhoilsigh an Roinn an Polasaí don Oideachas Lán-Ghaeilge inar seachnaíodh spriocanna straitéiseacha a leagan síos a chinnteodh fás na hearnála. Tá fadhb ann le heaspa fáis na hearnála i gceantair agus contaetha áirithe, gan…
-
Toghchán na Bolaive, 2005
An Dr Kerron Ó Luain Ba ré nua é don Bholaiv nuair a bhuaigh Evo Morales toghchán uachtaránachta na tíre in 2005. Bundúchasach ba ea Morales a bhí ina cheannaire ceardchumainn agus ina cheann feadhna ar ghluaiseacht na bhfásaithe cóca. Léirigh na pobalbhreitheanna díreach tar éis na vótála go raibh 51% den vóta buaite ag…
-
Potaí an Ghorta Mhóir agus Cumann na gCarad
Nuala Holloway Ag an am seo den bhliain is íocshláinte agus rud aoibhinn é a bheith amuigh faoin tuath. Le déanaí thug me cuairt ar fheirm mo theaghlaigh cúpla míle taobh amuigh de shráidbhaile an Mhóta, contae na hIarmhí. Cuireann an áit tocht orm mar níl mo thuismitheoirí fós ann. Tá siad ar shlí na…
-
An Corn Domhanda agus an nasc idir an spórt agus an pholaitíocht
An Dr Kerron Ó Luain Cloistear an tuairim gur chóir an spórt agus an pholaitíocht a choinneáil scartha i gcomhthéacs an baghcait a éilíonn gníomhaithe Palaistíneacha ar chluichí leis an Iosrael. Ach úsáideann stáit mhóra an spórt chun spórtdalladh a chur i bhfeidhm. Tharla seo i gcás an Choirn Dhomhanda san am a chuaigh thart,…
-
Kamĩriithũ: Amharclann Réabhlóideach na Céinia
An Dr. Kerron Ó Luain Chuaigh an fealsamh díchoilínithe mór le rá, Ngũgĩ wa Thiong’o, ar shlí na fírinne tráth an ama seo an bhliain seo caite. D’fhág Ngũgĩ oidhreacht ollmhór intleachtúil ina dhiaidh. Tarraingíonn Gaeil, agus pobail eile ar fud na cruinne atá faoi bhrú ón impiriúlachas cultúrtha, ar ghaois an fhathaigh fhir seo…
-
Eitilt stairiúil athchruthaithe ag Aer Lingus
Tá eitleán seanré de chuid Aer Lingus tar éis an chéad eitilt riamh de chuid na haerlíne a athchruthú an tseachtain seo, agus an t-eitleán stairiúil Iolar ag taisteal ó Bhaile Átha Cliath go Bristó díreach 90 bliain tar éis an chéad aistir in 1936. Bhí béim ar leith ar an nGaeilge ag an seoladh…
-
Sléacht Ráth na Croiche, Cill Dara, an 29 Bealtaine 1798
An Dr Kerron Ó Luain Tá an sléacht ag Rath na Croiche, ar Churrach Chill Dara, ar an 29 Bealtaine 1798 ar cheann de na sléachtanna ba mheasa a tharla le linn Éirí Amach na nÉireannach Aontaithe. Cé gur aontaíodh téarmaí idir na reibiliúnaigh agus fórsaí na corónach agus go raibh na reibiliúnaigh gan airm…
-
Deireadh leis an gCogadh Cathartha, an 24 Bealtaine 1923
An Dr Kerron Ó Luain Ar an 24 Bealtaine 1923 ina cheann Foirne nua na nÓglach, Proinsias Mac Aogáin, an t-ordú d’aonaid frith-Chonartha airm a dhumpáil. Chuir sé seo deireadh leis na hionsaithe i gcoinne an tSaorstáit. Bhí brí áirithe leis an téarma “dumpáil”. Ní bhfaighfí réidh leis na hairm, ach chuirfí i bhfolach i…
-
“Seanóirí na Treibhe”. Na Gray Panthers, a bunaíodh in 1970
An Dr Kerron Ó Luain Tá cloiste ag go leor daoine in Éirinn faoi na Black Panthers, an grúpa radacach Afrai-Mheiriceánach a bunaíodh in Oakland, California, in 1966. Ach is cosúil nár chuala mórán daoine faoi na Gray Panthers. Chuir mo bhean, atá i mbun staidéir san ollscoil ar chúrsaí aoise mar chuid de chéim…
-
Cnoc Uisnigh i gContae na hIarmhí
Nuala Holloway Is maith is cuimhin liom laethanta m’óige ar fheirm mo sheanmháthar i gContae na hIarmhí. Bean speisialta ab ea í, a tháinig ó chlann stairiúil, Mac Eochagáin. Ba leo formhór na dtailte i gContae na hIarmhí go dtí ionradh Chromail, a thóg uathu é ag rá leo, ‘Go hifreann nó go Connachta’. Is…