Stair
-
Scéal chumadh Síscéal Nua-Eabhrac
An Dr Kerron Ó Luain Is deasghnáth Nollag é an t-amhrán Síscéal Nua Eabhrac, nó Fairytale of New York, ag an bpointe seo. Cloistear é ar an raidió, sna tithe tábhairne agus sna siopaí chomh maith gach bliain. Tá an scéal faoi mar a cruthaíodh an t-amhrán gleoite agus trí chéile araon, cosúil le dhá…
-
Téann Arm Ilchríche George Washington go Valley Forge, an 19 Nollaig 1777
An Dr Kerron Ó Luain Ar an 2 Nollaig 1777 scríobh an Ginearál George Washington chuig a chomhghleacaí Joseph Reed i ngeall ar an gceist chasta faoin láthair champála gheimhridh don Arm Ilchríche. D’iarr Washington roinnt comhairle chogaidh agus scríobh sé chuig a oifigigh ag lorg a dtuairimí chomh maith. Ainneoin na n-iarrachtaí seo, ní…
-
Clár faisnéise faoi scríbhinní Dhubhghlas de hÍde le craoladh ar Raidió na Life
Craolfar clár faisnéise nua, Dubhghlas, ar Raidió na Life Dé Luain an 22 Nollaig ag 6 a chlog tráthnóna agus arís ar Lá Fhéile Stiofáin ag 2 pm. Beidh an clár ar fáil mar phodchraoladh ar Spotify, iTunes agus Soundcloud freisin. Ceannródaí Gaeilge agus an chéad Uachtarán ar Éirinn ba ea Dubhghlas de hÍde, agus…
-
Scannal Pháirc Herzog agus slíbhíní na hÉireann
An Dr Kerron Ó Luain Tá feachtas ar bun le roinnt seachtainí anuas ag Síónaigh Iosrael, i gcomhpháirt le polaiteoirí áirithe i Stáit Aontaithe Mheiriceá, brú a chur ar rialtas Bhaile Átha Cliath a ladar a chur isteach i gcinneadh faoi athainmniú Pháirc Herzog i mBaile Átha Cliath. Ba cheannaire míleata Síónach agus coirpeach cogaidh…
-
Cearta daoine trasacha: Minneapolis ar thús cadhnaíochta
Aindrias Ó Cathasaigh Leathchéad bliain ó shin, baineadh cloch mhíle amach in aistear chearta an duine nuair a ghlac cathair Minneapolis sna Stáit Aontaithe leis an gcéad dlí ariamh a chuir cosc ar leithcheal ar dhaoine trasinscneacha. Tá stair fhada ag daoine trasinscneacha i Meireacá Thuaidh. Roimh theacht na gcóilíneach, ba chuid dhílis de phobail…
-
Céard ba a chúis leis an scoilt sacair in Éirinn?
An Dr Kerron Ó Luain Tá ainm Troy Parrott go mór i mbéal an phobail le coicís anuas, ó fuair sé tréchleas in aghaidh na hUngáire. Bhí cuid mhór den tír gafa lena dhraíocht an oíche úd. Ach níorbh amhlaidh an scéal i bpócaí áirithe sa tuaisceart. Agus foireann sacair na sé chontae fichead, “Poblacht…
-
Ag labhairt le muintir na Gaeilge, scéal Chonradh na Gaeilge tríd an bpreasráiteas
Colm Mac Gearailt agus Cóilín DuffyTá ról lárnach ag cumarsáid phoiblí i ngach gluaiseacht shóisialta, ach is beag sampla níos leanúnaí agus níos suntasaí ná úsáid straitéiseach an phreasa ag Conradh na Gaeilge le breis agus céad bliain anuas. Léiríonn taighde le déanaí ó Léann Teanga An Reiviú gur “aghaidh phoiblí” a bhí sa phreasráiteas…
-
An t-athbhreithniúchas le sonrú arís le linn an Lae Cuimhneacháin
An Dr Kerron Ó Luain Rinne na staraithe athbhreithnitheacha an chuma a chur ar an scéal gur athmhachnamh cothrom a bhí ar bun acu. Ach ba thionscadal frithphoblachtach é ó thús. Is fíor go raibh léamh náisiúnach ar an stair chun cinn i ndiaidh bhunú stát na sé chontae fichead in 1922, stair a rinne…
-
Dúnmharú ar Inis Mac Neasáin, 1852
An Dr Kerron Ó Luain Laethanta geala deireadh seachtaine seolann báid ó chalafort Bhinn Éadair i dtreo Inis Mac Neasáin. Oileán beag sceirdiúil amach ó chósta Bhaile Átha Cliath is ea Inis Mac Neasáin. Bíonn turasóirí agus siúlóirí ar an oileán le breathnú ar na héin mhara agus na hailte. Ach ní bhíonn a fhios…
-
An tOireachtas: féile a thug ardán náisiúnta don Ghaeilge
An Dr. Kerron Ó Luain Bailíonn na Gaeil le chéile gach fómhar chun Oireachtas na Gaeilge a cheiliúradh. Téann scéal an Oireachtais siar go 1897, dár ndóigh, agus aimsir na hAthbheochana. Reáchtáladh an chéad Oireachtas ar an 17 Bealtaine 1897 sa Rotunda i mBaile Átha Cliath. Conradh na Gaeilge a d’eagraigh é an chéad uair.…