Íomhá: Nuala Holloway
Is é an tarraingt a bhaineann le hardlonga ná a n-áilleacht mhaorga thraidisiúnta, an nasc stairiúil domhain le taiscéalaíocht an duine, agus na heachtraí mara tumthacha praiticiúla a thairgeann siad. Cruthaíonn a scála ollmhór, a rigeáil chasta, agus a seolta lán le gaoth seó iontach. Léiríonn ardlonga na céadta bliain de stair mhuirí, de thráchtáil agus de thaiscéalaíocht. Nascann siad lucht féachana agus mairnéalaigh le ré órga na seoltóireachta.
An tseachtain seo caite, rinne an Galeón Andalucia, an mhacasamhail is mó ar domhan de long thraidisiúnta Spáinneach, a bealach trí fharraigí troma timpeall Chionn Mhálanna agus síos cósta Dhún na nGall. Ach bhí dia na farraige, Manannán Mac Lir i ngiúmar maith go leor agus na tonnta ag maolú agus í ag déanamh a bealaigh isteach i mbá Shligigh.
Ba mhór an onóir don chaptaen, Miguel Cuesta Almanse, a bheith in ann seoltóireacht a dhéanamh sna huiscí céanna a rinne mairnéalaigh Spáinneacha beagnach 500 bliain ó shin. Labhair se leis na meáin, ag rá, ‘gur mór an onóir dó a bheith san áit thábhachtach seo’ agus go raibh sé ‘thar a bheith sásta leis an fháilte’ a fuair sé ó mhunitir na háite. Tháinig na sluaite go Sligeach le breathnú ar an mhacasamhail de long de chuid Armáid na Spáinne a bhí ar cuairt ansin ar feadh coicíse.
Tháinig an long sheoil Galeón Andalucia go Sligeach go príomha chun ómós a thaispeáint do na naisc stairiúla mhuirí idir an Spáinn agus Éire, go háirithe chun cuimhneamh ar thubaiste chabhlach Armáid na Spáinne sa bhliain 1588. Nuair a shroich an Galeón Andalucia Trá na Srithidí, stop an captaen an mhacasamhail de ghaileon Spáinneach amach ón gcósta chun fleasc a leagan agus cúirtéis ghunna a thabhairt. Ba ómós sollúnta é seo don 1,100 mairnéalach agus saighdiúir Spáinneach a fuair bás nuair a scriosadh trí long de chuid Armáid na Spáinne.
Scriosadh na trí long La Juliana, Santa Maria de Vision agus La Lavia, ar Thrá na Srithidí le linn stoirme ar a dtugtaí ‘An Gála Mór’. Tá fhios againn ó scríbhinní duine de na marthanóirí, Francesco de Cuéllar, gur tharla damáiste ollmhór do na longa. Briseadh ina smionagar iad laistigh de thréimhse ghearr ama. Tá siad suite anois i dtonna gainimh ag bun an aigéin.
Chuir an teicneolaíocht nua-aimseartha ar chumas staraithe níos mó a fháil amach faoi na longa briste seo ná riamh roimhe. Is féidir fóin chliste a úsáid chun pictiúr fíorúil dá suíomh a fháil.
Ba iad na bunghaileoin na longa ba thábhachtaí ag impireacht na Spáinne idir an 16ú agus an 18ú haois. Bhí cáil orthu mar gheall ar a gcuid cabhlacha fada caola, a gcumas ollmhór lastais, agus a n-armas trom. Bhí siad foirfe do chabhlaigh stairiúla na nIndiach agus do thrádáil Ghaileon Mainile. Leanann an Galeón Andalucia an oidhreacht sin. Tá sí déanta as adhmad iorócó agus péine. Tá seacht seol aici a chlúdaíonn beagnach 1,000 méadar cearnach, agus tá sé dheic aici. Cé go dtiomáineann an ghaoth í, tá innill díosail nua-aimseartha uirthi ar chúiseanna sábháilteachta agus loingseoireachta.
Seoladh an Galeón Andalucia go hoifigiúil i mí na Samhna 2009 ag longchlós Punta Umbria in Huelva na Spáinne. Tar éis an tseolta tosaigh, cuireadh na crainn seoil in airde agus thosaigh an long ag seoladh le haghaidh trialacha farraige agus turas i dtús na bliana 2010. Ó seoladh í, tá an long ina hambasadóir muirí do chultúr na hAndalúise. Tagann ainm an réigiúin ón bhfocal Araibise, Al – Andalus, rud a léiríonn praitic rialaithe na Múrach ar feadh beagnach 800 bliain. Tá an oidhreacht sin le feiceáil i sárshaothair ailtireachta mar an Alhambra in Granada agus Mezquita in Cordoba. Dár ndóigh, is meascán bríomhar ilchultúrtha é cultúr na hAndalúise de thionchair Mharacacha (Múrach), Rómacha (Gitane) agus Chaitliceacha traidisiúnta na Spáinne.
Tá breis is 100,000 míle muirí seolta aici ar fud an Atlantaigh, an Aigéin Chiúin, agus an Aigéin Indiaigh. Thug sí cuairt ar thart ar 100 port ar fud an domhain, lena n-áirítear Shanghai, Nua-Eabhrac, Québec, Mainile, agus poirt ar fud na hEorpa. Nuair a thagann an long i dtír, is féidir le cuairteoirí na deiceanna a iniúchadh, labhairt leis an gcríu agus iad gléasta in éadaí stairiúla agus taispeántais a fheiceáil faoi ghnáthshaol agus teicnící loingseoireachta na mairnéalach sa 17ú haois.
Is féidir le go leor againn seasamh, stánadh agus meas a bheith againn ar na longa arda áille seo. Faighimid léargas ar shaol nuair a bhí an domhan fós á fhionnadh.
Is múinteoir meánscoile, ealaíontóir, scríbhneoir, agus staraí í Nuala Holloway a bhfuil BA H.DipEd agus MA aici.