Eagrán #77 (2026-04-24)
-
Fiche bliain de rath agus nuálaíocht á cheiliúradh ag Nemeton TV
Cóilín Duffy Bhí ócáid álainn i stiúideonna Nemeton TV sa Rinn Dé Luain seo caite chun fiche bliain den Ard-Dioplóma i Léiriú Teilifíse & na Meán a cheiliúradh, clár a bhfuil tionchar suntasach aige ar fhorbairt earnáil na meán in Éirinn le fiche bliain anuas. Thug an ócáid le chéile iarchéimithe, mic léinn reatha agus…
-
Glaoch oscailte ar iarratais do Ghradaim na Gaeltachta 2026
Tá glaoch oscailte fógartha ag Údarás na Gaeltachta ar iarratais do Ghradaim na Gaeltachta 2026, agus tá an próiseas iontrála ar oscailt anois d’eagraíochtaí pobail agus do choistí deonacha ar fud na Gaeltachta. Tá spriocdháta an 29 Meitheamh 2026 leagtha síos, agus spreagtar grúpaí de gach méid páirt a ghlacadh. Bunaíodh na gradaim trí bliana…
-
Intleacht shaorga, borradh ráirgiúlachta nó borradh éagothroime?
Pádraig de Burca Anailís ar thuairisc nua faoin intleacht shaorga ón Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta agus an Roinn Airgeadais, Aibreán 2026 Ní róbait i monarchana atá ag teacht an uair seo, ach algartaim in oifigí na cathrach. Léiríonn an tuairisc is déanaí ón Institiúid Taighde Eacnamaíochta agus Sóisialta (ITES) agus ón Roinn Airgeadais go…
-
Seoladh Leabhair Nua ag Scrúdú Todhchaí na Gaeilge i gCroílár an tSochaí
Beidh seoladh leabhair nua le Pádraig Breandán Ó Laighin ar siúl in Áras Scríbhneoirí na hÉireann ar an 29 Aibreán idir 6.00in agus 8.00in. Is é an Dr Emer Ní Bhrádaigh, Ollamh Cúnta le Fiontraíocht i bhFiontar agus Scoil na Gaeilge, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath, a dhéanfaidh an seoladh oifigiúil. Tá an leabhar nua,…
-
An Geansaí Árainn
Aoife Granville Cuid den bhéaloideas is ea an cultúr ábhartha agus baineann ceardaíocht thraidisiúnta leis sin. Cé gur ceird dhomhanda é an cniotáil agus ceird a bhí tabhachtach ar feadh na gcéadta in Éirinn, ní mór a bailíodh ná a scríobhadh mar gheall air. Is é an cúis leis sin gur mná, den chuid is…
-
Cúrsa nua Cúpla Focal seolta chun muinín sa Ghaeilge a chothú
Cóilín Duffy Tá cúrsa nua ar líne seolta ag RTÉ dar teideal Cúpla Focal a bhfuil sé mar aidhm aige cabhrú le daoine a gcuid Gaeilge a athfhoghlaim agus a muinín sa teanga a fhorbairt arís. Is cúrsa saor in aisce é seo a mhaireann ar feadh seacht seachtaine agus a chuirtear ar fáil i…
-
Easpa tuisceana ar ghluaiseachtaí go stairiúil i ndiúltú na heite clé liobrálach tacú leis na hagóidí breosla
An Dr Kerron Ó Luain Tá an eite chlé liobrálach tar éis seasamh náireach a ghlacadh le linn na n-agóidí breosla. Seachas tacú leis na hagóideoirí nó iarracht a dhéanamh dul i bhfeidhm orthu sheas siad ar an taobhlíne á gcáineadh. Thacaigh leithéidí Misneach, Éirígí, Pobal Roimh Bhrabús agus Sinn Féin leis na hagóidí. Ach…
-
Foilsiú stairiúil: Daonáireamh 1926 oscailte don phobal den chéad uair
Cóilín Duffy Foilsíodh taifid Dhaonáireamh 1926 den chéad uair riamh don phobal ar an 18 Aibreán, céad bliain tar éis an chéad daonáirimh a rinneadh i Saorstát Éireann. Is cloch mhíle thábhachtach i stair na tíre é an foilsiú seo, agus tugann sé léargas saibhir ar shaol na ndaoine a mhair i stát na hÉireann…
-
Léamhthuiscint: Cathair Chorcaí
Domhnall Mac Concharraige San alt seo foghlaimeoimid faoin tríú cathair is mó in Éirinn, Cathair Chorcaí. Creidtear gur Naomh Fionnbharra a bhunaigh an chathair sa séú haois mar lonnaíocht mhainistreach. Sa deichiú haois agus le teacht na Lochlannach rinneadh forbairt ar an gcathair. Thug rí ó Shasana, Eoin, cairt don chathair in 1185. Is ag…
-
Mír ghramadaí: Réamhfhocail 5
Réamhfhocail éagsúla eile fúm uaim romham díom fút uait romhat díot faoi, fúithi uaidh, uaithi roimhe, roimpi de, di fúinn uainn romhainn dínn fúibh uaibh romhaibh díbh fúthu uathu rompu díobh Roinnt frásaí leis na réamhfhocail seo: Ná bíodh eagla ort romham Tá cabhair uainn Tá fáilte romhat Glac seo uaim Cad a dúirt tú…