Aoife Granville
-
Cruit na hÉireann
Is í an chruit siombal náisiúnta na hÉireann, nó an cláirseach, agus is sinne an t-aon tír sa domhan a bhfuil gléas ceoil mar shiombail náisiúnta againn. Téann tábhacht na huirlise siar na céadta bliain in Éirinn agus deirtear go minic gurb ionann scéal na Cruite agus scéal na hÉireann. Nuair a bhí rudaí ag…
-
Lár an tsamhraidh agus Oíche Shin Seáin
Aoife Granville Tá traidisiún ársa in Éirinn lár an tsamhraidh a cheiliúradh. Bhí ceiliúradh thart ar am an ghrianstaid rí-thábhachtach do dhaoine, chomh tabhachtach go traidisiúnta leis na laethanta cinn ráithe, Imbolc, Bealtaine, Lughnasa agus Samhain. Bhí tine lárnach sna féilte seo ar fad, gan dabht, agus lean nós na dtinte le ceiliúradh lár an…
-
Traidisiún na veidhlíní ar an mBlascaod
Aoife Granville Níl aon dabht ach gur daoine eisceachtúla ab ea na Blascaodaigh. Pobal thar a bheith cruthaitheach, ceolmhar, fiontraíoch agus uaithúil ab ea iad. Bhí traidisiún iontach amhránaíochta ar an oileán ó thaobh cumadóireachta de agus ó thaobh stíl stuama amhránaíochta de chomh maith. Is é an veidhlín an phríomhuirlis a bhí ar an…
-
An Geansaí Árainn
Aoife Granville Cuid den bhéaloideas is ea an cultúr ábhartha agus baineann ceardaíocht thraidisiúnta leis sin. Cé gur ceird dhomhanda é an cniotáil agus ceird a bhí tabhachtach ar feadh na gcéadta in Éirinn, ní mór a bailíodh ná a scríobhadh mar gheall air. Is é an cúis leis sin gur mná, den chuid is…
-
Traidisiúin na Cásca
Aoife Granville ‘Carghas amach, Cáisc IsteachAn donas amach, an sonas isteach’ Is dócha go bhfuil sé cothrom a rá faoin tráth seo go bhfuil an-chuid againn bréan de bheith ag féachaint ar na huibheacha seacláide ar fad atá mórthimpeall orainn sna siopaí. Seans go bhfuil bailiúchán de na huibheacha céanna cheana féin sa bhaile ag…
-
Naomh Gobnait
Aoife Granville Táimid tagtha ó lá in omós do Naomh Bríd go lá pátrúin in omós do Naomh baineann speisialta eile, is í sin Gobnait. Tá caidreamh ar leith ag pobail Inis Oírr, Dhún Chaoin agus Bhaile Bhuirne léi agus is ar an 11 Feabhra a dheintear ceiliúradh ar Naomh Gobnait sna ceantair sin. Is…
-
Imbolc, Lá Fhéile Bríde
Aoife Granville ‘Anois teacht an earraigh tá an lá ag dul chun síneadhIs tar éis na féile Bríde árdóidh mé mo sheol’ Raifteirí Ceann de na laethanta cinn ráithe is ea Imbolc, an 1 Feabhra, agus i dteannta Bhealtaine, Lughnasa agus Shamhna, briseann na seanfhéilte seo an bhliain suas go nádurtha dúinn. Is féilte iad…
-
Dreoilín Dhaingean Uí Chúis
Aoife Granville Cé go bhfuil traidisiún an Dreoilín le feiscint go fóill in áiteanna eile fén dtír, níl aon dabht fé ach go bhfuil caidreamh fíorspeisialta ag pobal Dhaingean Uí Chúis leis an deasgnáth. Bíonn níos mó daoine páirteach sa traidisiún anois ná mar a bhí a riamh agus tuiscint i measc mhuintir an bhaile…
-
Béaloideas cois Laoi
Aoife Granville Ní hiad na ceantair thuaithe amháin ina mbíonn traidisiúin agus béaloideas beo, cé gur seans go bhfuil an mhíthuiscint sin ann go ginearálta. Tá an béaloideas i gnach ceantar, cathair agus baile. I gCorcaigh táthar ag bailiú eolas ar seo le fada an lá. Tá Tionscnamh Bhéaloideas Chorcaí ag tabhairt aird ar thraidisiúin agus…
-
Caoimhín Ó Danachair, béaloideasóir agus bailitheoir, 1913-2002
Aoife Granville Duine de na béaloideasóirí is tábhachtachtaí inár dtraidisiún ab ea Caoimhín Ó Danachair, a bhfuil a shaothar fós ríthábhachtach do thaighdeoirí agus scoláirí inniu. Rugadh Ó Danachair in Áth an tSléibhe i gContae Luimní in 1913 agus is thart ar an gceantar sin a thosaigh sé ag bailiú seanchais agus béaloidis níos déanaí…