Eagrán #78 (2026-05-01)
-
Géarú ar athrú aeráide i ndán don Eoraip
Cathal Ó Murchú Maidir leis an athrú aeráide agus an téamh domhanda ina theannta atá le teacht amach anseo, tá sé tuartha ag Gníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil go dtéifidh an Eoraip níos gasta ná aon ilchríoch eile ar domhan. Leis seo eascróidh iarmhairtí tromchúiseacha le gur féidir ardú meánteochta, ganntanas bia agus féidearthacht gorta, ardú básmhaireachta,…
-
Ranganna teanga comharthaíochta saor in aisce do pháistí bodhra sna sé chontae
Cuireadh bille tríd an Tionól le linn na seachtaine chun na ranganna seo a éascú Jack Mac Íomhair Beidh na sé chontae ar an chéad áit idir an Ríocht Aontaithe agus Éire a chuirfeas ranganna teanga comharthaíochta saor in aisce ar fáil do pháistí bodhra. D’éirigh leis an Bhille Teanga Comharthaíochta 2025 sa Tionól Dé…
-
Éire Neamhspleách ag dul in airde sna pobalbhreitheanna
Eoin Ó Murchú Tá Éire Neamhspleách ag treisiú sna pobalbhreitheanna mar thoradh, gan dabht, ar an ról a d’imir an páirtí san agóid bhreosla. Léirigh an agóid go bhfuil míshuaimhneas ann go forleathan faoin tuath faoin gcaoi a bhfuil cúrsaí ag dul. Tá tuairim láidir ann faoin tuath gur cuma leis an rialtas na fadhbanna…
-
Rian na Fola, clár fáisnéise le Dara Ó Cinnéide a nochtann rúndiamhair faoi dhúnmharú staraí as Ciarraí
Is clár faisnéise é Rian na Fola ina leantar iarimreoir caide Chiarraí agus craoltóir le RTÉ Raidió na Gaeltachta Dara Ó Cinnéide ar thuras ó Ghaeltacht Chorca Dhuibhne go Meiriceá ar thóir freagraí ar mhistéir atá os cionn céad bliain d’aois. D’fhoilsigh an Ciarraíoch Patrick M. Foley dhá leagan thábhachtacha de stair Chorca Dhuibhne agus…
-
Ainmniúcháin á lorg do Ghradam Comaoine TG4 2026
Tá TG4 agus Gradam Ceoil tar éis ainmniúcháin phoiblí a lorg do Ghradam Comaoine 2026, an gradam is mó le rá i saol cheol traidisiúnta na hÉireann. Bunaíodh an gradam in 2006 chun ómós a thabhairt dóibh siúd a rinne sárshaothar ar son chaomhnú, chur chun cinn agus leathnú na n-ealaíon traidisiúnta, in Éirinn agus…
-
Buaiteoirí náisiúnta fógartha i gcomórtas Generation Apprenticeship agus gairmeacha glasa i lár an aonaigh
Fógraíodh buaiteoirí náisiúnta comórtas mór le rá Generation Apprenticeship do scoileanna agus ionaid dara leibhéal, agus béim ar leith i mbliana ar phrintíseachtaí glasa agus ar na scileanna inbhuanaithe a bheidh riachtanach do lucht saothair na hÉireann amach anseo. Anois ina chúigiú bliain dó, tugann an comórtas deis do dhaltaí ar fud na tíre an…
-
Scoláireachtaí Gaeilge Chois Trá ar fáil do scoláirí na Gaillimhe
Tá Comhairle Cathrach na Gaillimhe, i gcomhpháirtíocht le Club Seoltóireachta Chuan na Gaillimhe, tar éis seoladh oifigiúil a dhéanamh ar Scoláireachtaí Gaeilge Chois Trá do shamhradh 2026, le sé scoláireacht ar fiú €320 an ceann iad ar fáil do scoláirí idirbhliana agus cúigiú bliain sa chathair. Tá an tionscnamh dírithe ar dhaltaí atá ina gcónaí…
-
Taighde nua domhanda ag driogadh ceisteanna móra faoi thodhchaí phortaigh na hÉireann
Tá ról níos lárnaí ná riamh ag portaigh i ngníomhú aeráide na hÉireann, ach léiríonn staidéar mór idirnáisiúnta nua go bhfuil bearnaí suntasacha fós sa tuiscint eolaíoch ar conas a fheidhmíonn siad, conas a thagann siad slán, agus cén chaoi is fearr iad a chosaint. Foilsíodh an staidéar san iris Communications Earth and Environment, agus…
-
Eagarfhocal #78
Le fada an lá tá an Ghaeilge suite i gcroílár chóras oideachais na hÉireann sna 26 chontae mar ábhar éigeantach, siombail chultúrtha agus cuid dár bhféiniúlacht náisiúnta. Ach, agus athruithe nua á bhfógairt anois ar bhealaí isteach san oideachas tríú leibhéal, go háirithe sa bhunchéim nua cúig bliana san oideachas bunscoile le riachtanais iontrála níos…
-
Rinne an leon gáire nuair a dhein an luch iarracht búiríl
Eoin Ó Murchú Cé go bhfuil an Eastóin go hoifigiúil ag lorg deireadh leis an gcogadh chun a caidreamh leis an Rúis a athshocrú, agus an Ghearmáin anois ag glacadh leis go gcaithfidh an Úcráin flaitheas na Rúise a aithint ar chríoch a bhíodh Úcránach tráth, d’eisigh Aire Gnóthaí Eachtracha na Fionlainne, Elina Valtonen, rabhadh…