Eagrán #81 (2026-05-21)
-
Ni féidir neamhaird a dhéanamh de cháineadh Iulia Mendel
Eoin Ó Murchú Táimid i dtaithí ar scéalta nuachta ón Úcráin nach n-oireann don scéal oifigiúil ceadaithe a bheith curtha faoi chois, ach is cinnte go bhfuil agallamh Tucker Carlson le Iulia Mendel, a bhí ina hurlabhraí preasa ag Volodymyr Zelenskyy tráth, róthábhachtach le go ndéanfaí neamhaird bhalbh air. Bhí Mendel ina hurlabhraí preasa agus…
-
Ardú géar i gcíosanna de réir mar a tháinig rialacha nua i bhfeidhm
Tá ardú mór tagtha ar chíosanna ar fud na tíre ó tháinig rialacha nua an rialtais maidir leis an earnáil cíosa i bhfeidhm ar an 1 Márta, de réir figiúirí nua ón suíomh réadmhaoine Daft.ie. Léiríonn an tuarascáil gur tháinig méadú 4.4% ar chíosanna idir mí na Nollag agus mí an Mhárta, an t-ardú ráithiúil…
-
Eagarfhocal #81
“Ní bhíonn fothoghcháin riamh faoi shuíochán amháin. Is deis iad don phobal teachtaireacht shoiléir a chur chuig an rialtas. Agus an tseachtain seo, is cosúil go bhfuil an teachtaireacht sin níos géire ná riamh.” Cé gur i gceantair aonair a bhíonn fothoghcháin ar siúl, bíonn tábhacht náisiúnta leo i gcónaí. Is minic a úsáideann vótálaithe…
-
Ceiliúradh spleodrach ar cheol na Gaeilge ag Gradaim NÓS 2026
Tomaí Rua Ó ConghaileBunaitheoir NÓS Is eol dúinn uilig gurb iomaí dúshlán atá roimh phobal na Gaeilge i láthair na huaire: an ghéarchéim thithíochta sa Ghaeltacht, an mhoill leanúnach ar reachtaíocht teanga ó thuaidh, a dheacra is atá sé Gaelscoil a bhunú agus araile. Tá réimse amháin áfach ar tobar dóchais den scoth é agus…
-
An charthanacht nár coimeádadh
Pádraig de Burca Trí seachtaine den triail teicneolaíochta is mó i stair na cruinne. Níos lú ná dhá uair an chloig sa seomra giúiré. Chaill Musk an cás. Níor socraíodh an cheist. Oakland, California, an 19 Bealtaine 2026 Thóg sé trí seachtaine, $180 billiún á lorg, agus na ceannairí teicneolaíochta is cumhachtaí ar domhan ar…
-
Imeachtaí Gaeilge
Má tá imeacht Gaeilge á eagrú agat, cuir sonraí an imeachta isteach in An Páipéar saor in aisce. Seol na sonraí chuig imeachtai@anpaipear.ie Dé hAoine an 22 Bealtaine Fréamhacha teaghlaighGarraíodóireacht do thuismitheoirí agus páistí4 go 5.30 pmSN Dhumha Thuama, Co. Mhaigh EoEolas agus clárú le Siobhán ag siobhan@tuismitheoiri.ieArna eagrú ag Tuismitheoirí na Gaeltachta Ceardlann ar…
-
Sonraí faoi bhithéagsúlacht ghrinneall farraige na hÉireann ar fáil don phobal
Tá breis agus 650,000 taifead mara curtha ar fáil go poiblí den chéad uair ag Foras na Mara mar chuid de Sheachtain na Bithéagsúlachta 2026, i bhforbairt mhór a chuirfidh leis an taighde, leis an bpleanáil agus le cosaint chomhshaol na hÉireann sna blianta amach romhainn. Tá an bunachar sonraí nua dírithe ar orgánaigh bheantacha,…
-
Bród agus oidhreacht an Lucht Siúil faoi sholas ar stampaí nua náisiúnta
Tá dhá stampa náisiúnta nua seolta ag An Post chun Stair agus Cultúr Lucht Siúil na hÉireann a cheiliúradh agus chun aitheantas poiblí a thabhairt don Lucht Siúil mar chuid lárnach agus luachmhar d’oidhreacht na tíre. Nochtadh na stampaí an tseachtain seo mar chuid de Sheachtain Bhróid an Lucht Siúil 2026, atá ar siúl idir…
-
Portach Chlóirthigh in Uíbh Fhailí agus an tábhacht a bhaineann leis an nádúr
Nuala Holloway Tá breithlá 100 bliain d’aois á cheiliúradh faoi láthair ag an bpearsa mór comhshaoil agus fiadhúlra David Attenborough. Tá aithne ag an saol mór ar an bhfear seo ón mBreatain a bhuíochas lena chláracha teilifíse. Ba mhór an moladh a thug sé uair amháin don éagsúlacht agus tailte portaigh na hÉireann ina chlár…
-
Deireadh leis an gCogadh Cathartha, an 24 Bealtaine 1923
An Dr Kerron Ó Luain Ar an 24 Bealtaine 1923 ina cheann Foirne nua na nÓglach, Proinsias Mac Aogáin, an t-ordú d’aonaid frith-Chonartha airm a dhumpáil. Chuir sé seo deireadh leis na hionsaithe i gcoinne an tSaorstáit. Bhí brí áirithe leis an téarma “dumpáil”. Ní bhfaighfí réidh leis na hairm, ach chuirfí i bhfolach i…