Eagrán #106 (2026-11-13)
-
Dúch, fuil agus pár – cuntas pearsanta ar Annála Inis Faithlinn
Le déanaí thaistil mé go Coláiste na hOllscoile Corcaigh chun taispeántas ar leabhar speisialta a fheiceáil. Tar éis teacht amach as an tacsaí bhí cumhra milis, adhmadach san aer, á iompar ag gaoth fhuar a thug orm mo scairf a tharraingt beagán níos teinne timpeall do mhuiníl. Bhí rithim mhín chompordach faoin gcampas. Scag solas…
-
Buachaillí Bána Oirdheisceart Thiobraid Árann, 1802 go 1805
Tháinig na Buachaillí Bána chun cinn in Éirinn sna 1760í i dtús báire. Bhí sé de nós acu léinte nó blúsanna pleátáilte bána a chaitheamh chun iad féin a cheilt, agus is uaidh sin a tháinig a n-ainm. Bhídís láidir i ndeisceart na tíre, i gCúige Mumhan go háirithe, áit a raibh an talamh go…
-
Balor na Súile Nimhe
Ag leanúint ar aghaidh leis na déithe Gaelacha dó breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar Bhalor. Ainmneacha Bhaloir Bhí ainmneacha éagsúla ar Bhalor nó Balar: Balor na Súile Nimhe, Balor Béimneach (Balor na mbuillí) agus Balor Balcbhéimneach (Balor na mbuillí troma), Balor Biordheirce (Balor na súile pollta) agus Balor mac Doit mhic Néid. Is cosúil go…
-
Ar an raidió
Raidió na Gaeltachta Dé hAoine 13/11/26 07:00 Nead na Fuiseoige 08:00 Adhmhaidin 09:00 Príomhscéalta na Nuachta 09:15 Iris Aniar 10:15 Cuideachta Ceoil 10:55 Tuairisc Spóirt 11:00 Barrscéalta 12:00 Príomhscéalta na Nuachta 12:08 An Saol ó Dheas 13:00 Nuacht a hAon 14:00 Tuairisc Spóirt 14:05 Focal ar Fhocal 14:30 Blas 15:00 Pé Scéal é 17:00 Tús…
-
Zoë Conway le Féile na Tána a chur i láthair i sraith nua ar TG4
Tabharfaidh an fidléir iomráiteach Zoë Conway faoi ról nua mar láithreoir teilifíse an tseachtain seo chugainn nuair a chuirfear tús le Féile na Tána, sraith nua cúig chlár ar TG4 ina ndéanfar ceiliúradh ar cheol agus ar amhránaíocht thraidisiúnta Leithinis Chuaille. Craolfar an chéad chlár Dé hAoine, an 13 Samhain, ag 10pm, agus beidh an…
-
Ar an teilifís
TG4 Dé hAoine 13 Samhain 05:30 France 24 06:00 Cúla4 06:02 Bréidín & Clúmh (GS) 06:08 CoComelon It's Cody Time 06:11 CoComelon JJ's Animal 06:14 Pikwik Pack 06:38 Elmo Anseo 06:44 Pip & Posy 06:51 Zoonicorn (GS) 07:00 PJ Masks 07:12 Wussywat 07:17 Clifford 07:30 Dinocity 07:35 Vegesaurs 07:40 Dialann Alice 07:44 Dialann Alice 07:48…
-
Port na seachtaine: An Garrán Préachán
Vincent Broderick ón gCeathrú Mhór i mBaile Locha Riach a chum an port seo. Rugadh é in 1920, i gclann mhór ina raibh páiste dhéag. Nuair a bhí sé cúig bliana d’aois mhúin a mháthair dó conas an fheadóg stáin a sheinm. Thaitin an ceol go mór le Vincent, agus tar éis aistriú go Baile…
-
Sudoku #106
Líon isteach na huimhreacha 1-4, 1-5, 1-6 nó 1-9 gan dúbailt in aon líne, colún, ná bosca. Leideanna ar fáil anseo. 4×4 míreanna mearaí 5×5 míreanna mearaí 9×9
-
Crosfhocal #106
Agus an crosfhocal seo á dhéanamh agat, bain úsáid as Focloir.ie, Teanglann.ie agus Tearma.ie. Cabhróidh siad leat na leideanna a fhuascailt. Trasna 2. Soláthraíonn an comhlacht seo an tseirbhís traenacha in Éirinn (7,7)8. Casadh (3)10. An duine i bhfeighil ar na daltaí (9)11. An dara stát is lú i Stáit Aontaithe Mheiriceá (8)14. Tor glas deilgneach…
-
Paul Conroy ag éirí as an bpeil idirchontae
Tá Paul Conroy, iarpheileadóir na bliana agus iarambasadóir Gaeilge CLG, tar éis a fhógairt go bhfuil sé ag éirí as an bpeil idirchontae, ocht mbliana déag ó d’imir sé den chéad uair mar imreoir sinsir do Ghaillimh. D’imir fear Naomh Séamas, atá 37 bliain d’aois, 151 cluiche dá chontae. Ba é an cluiche ceathrú ceannais…