Stair
-
Cath na staire beo i gCorcaigh go fóill agus díchoilíniú déanta ar chomharthaí sráide impiriúlacha (Cuid 1)
An Dr Kerron Ó Luain Is iomaí uair gur chualathas i léamh liobrálach na staire, “gurb ionann an stair ar fad”. Is é sin le rá go bhfuil an luach céanna ag insint staire amháin agus atá ag insint staire eile. Dár ndóigh, is truflais é an ráiteas sin. Mar is eol dúinn bíonn insintí…
-
Cumann Seandálaíochta agus Staire na hIarmhí
Nuala Holloway Scaip ceo na maidne trasna na bpáirceanna glasa i lár na tire agus bláthanna bána an draighin le feiceáil tríd an gceo agus mé ag tiomáint ar mo thuras go dtí an Muileann gCearr an deireadh seachtaine seo caite. Is áit stairiúil an baile seo a théann síar go Naomh Colmán mac Luacháin…
-
An Ghaeilge in Ollscoil na Gaillimhe ó 1922 i leith
An Dr Kerron Ó Luain Chuaigh Misneach i mbun agóide i ngeall ar stádas na Gaeilge in Ollscoil na Gaillimhe inné. Ach céard é stair na teanga san institiúid sin? Nuair a bunaíodh an Saorstát in 1922 chuaigh an rialtas i mbun leasaithe ar Ollscoil Náisiúnta na hÉireann. Cé go raibh Coláiste na hOllscoile, Gaillimh,…
-
Deireadh le cleachtas Áiféiseach na bpardún stairiúil roimh 1922
An Dr Kerron Ó Luain Bhí meas ag go leor daoine ar Mhícheál D Ó hUiginn agus ar an dá théarma a chaith sé mar uachtarán. Ach droch-chleachtas amháin a tháinig chun cinn le linn a thréimhse sa ról ná gur tosaíodh ar phardúin a thabhairt do dhaoine a chuir stát na Breataine chun báis…
-
Owain Glyndŵr, prionsa dúchasach deireanach na Breataine
Dr Kerron Ó Luain Tá áit ar leith ag Owain Glyndŵr i stair na Breataine Bige mar an té deireanach a raibh teideal Phrionsa na Breataine aige. Rugadh é in 1359 i gclann Angla-Breathnach. Ba as na clanna Powys Fadog agus Deheubarth é. Bhásaigh a athair Gruffydd Fychan II nuair a bhí Owain an-óg. D’uchtaigh…
-
Coup d’état an CIA san Iaráin, 1953
An Dr Kerron Ó Luain Tá na Poncánaigh tar éis cogadh a thosú leis an Iaráin. Dream craiceáilte religiúnda i bhfad amach ar an eite dheas atá i gcomhairí Trump. Beidh mearbhall ar go leor den dream a chaith vóta ar son Trump agus é ag maíomh go ndíreodh sé ar SAM agus nach mbacfaidh…
-
Plandaí ionracha in Éirinn: 2
Diarmuid Breatnach Tugadh isteach go hÉirinn ón iasacht a lán plandaí, go minic mar gheall ar a gcáilíochtaí aeistéitiúla, ach d’éirigh le cuid mhaith acu ‘éalú’. Tá thart ar 340 speiceas acu éagsúil ag fás timpeall uiscebhealaí, fálta sceach, páirceanna, foraoisí agus talamh feirme na hÉireann faoi láthair, agus meastar go bhfuil thart ar 60…
-
Plandaí ionracha in Éirinn 1
Diarmuid Breatnach Ar bhealach tháinig na plandaí uile a shocraíonn síos in Éirinn, mar atá i go leor áiteanna ar domhan, trí ionradh, agus is léir nach bhfuil siad uile díobhálach don éiceolaíocht atá ann cheana féin, agus tá cuid acu úsáideach fiú. Is féidir oileán a choilíniú le síolta a shéideann an ghaoth nó…
-
Athbheochan na Manainnise agus Blein ny Gaelgey, 2001-2026
An Dr Kerron Ó Luain Thug mé cuairt ar Oileán Mhanann ag an deireadh seachtaine. Mar a tharla sé is é Blein ny Gaelgey (bliain na Manainnise) é i mbliana ar an oileán. Is é aidhm na bliana íomhá dhearfach den Mhanainnis a spreagadh agus daoine a chur á húsáid ar bhonn laethúil. Anuas air…
-
Móta Ghráinne Óige i gContae na hIarmhí, baile na gCaecar ina bhfuil spiorad pobail iontach
Nuala Holloway Tá an t-earrach linn faoi dheireadh thiar thall. Téann an lá i bhfad agus mothaíonn solas an lae níos gile agu níos oscailte. Is é an t-earrach fíorthús bliana úire do go leor daoine, nuair a mhothaíonn siad spreagtha a spás féin a ghlanadh agus triail a bhaint as rudaí úra. Tagann filíocht…