Eagrán #69 (2026-02-27)
-
Cuir suim sa Ghaeilge agus i gCultúr na hÉireann ag Músaem Cathrach na Gaillimhe le linn Sheachtain na Gaeilge 2026
Tugann Músaem Cathrach na Gaillimhe cuireadh do scoileanna, do ghrúpaí pobail agus do chuairteoirí de gach aois teacht le chéile agus an Ghaeilge, litríocht agus ceol traidisiúnta a cheiliúradh i mí an Mhárta mar chuid de Sheachtain na Gaeilge 2026. Ó Dé Máirt an 3 Márta go dtí Dé hAoine an 6 Márta 2026, cuirfidh…
-
Gleann an Smóil, tearmann deireanach na Gaeilge i gContae Bhaile Átha Cliath
An Dr Kerron Ó Luain Ní de bharr teann spéise a ndéantar anailís ar chás leithéidí Gleann an Smóil, in iardheisceart Bhaile Átha Cliath. Léiríonn an gleann mar a chlis ar an nGaeilge de dheasca brú struchtúrtha, éiginnteacht eacnamaíochta agus naimhdeas an stáit. Fórsaí iad seo a bhrúigh síos ar an teanga agus a d’iompaigh…
-
Léamhthuiscint: Pangur Bán
Domhnall Mac Concharraige Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. San alt seo foghlaimeoimid faoi dhán thar a bheith spéisiúil a scríobhadh os cionn míle dhá chéad bliain ó shin. Scríobhadh an dán Pangur Bán nó Messe ocus Pangur Bán (mise agus Pangur Bán) sa tSean-Ghaeilge. Manach Éireannach a scríobh é…
-
Mír ghramadaí: Séimhiú 1
Domhnall Mac Concharraige Cuireann na focail seo a leanas séimhiú ar na focail a leanann iad, más féidir: Réamhfhocail áirithe: ar bhí áthas ar Phó de fiafraigh de Chaoimhín do tabhair an t-airgead do Mháire faoi faoi sholas na gréine ó ó thír iasachta trí tá an teach trí thine roimh tá sé béasach fáilte…
-
Béaloideas 1798, amhráin, poirt agus dánta
Breathnaíonn Caoimhín Ó Cadhla ar na hamhráin faoi réabhlóid 1798 i nGaeilge agus an traidisiún béaloidis a bhain leis. I dtraidisiún na nGael tá go leor amhrán faoi na cogaí agus réabhlóidí a raibh na Gaeil bainteach leo. Ní eisceacht ar bith é Éirí Amach 1798. Tá a lán amhrán trí Ghaeilge faoi Éirí Amach…
-
Crosfhocal #69
Agus an crosfhocal seo á dhéanamh agat, bain úsáid as Focloir.ie, Teanglann.ie agus Tearma.ie. Cabhróidh siad leat na leideanna a fhuascailt. Trasna 1. Baile mór i gcontae na hIarmhí (2,8,6)6. Na poill ina bhfuil do shúile lonnaithe (3)8. Ró-néata (2,1)11. Robert de Niro, cuir i gcás (iolra) (8)12. Leacht dhearg an choirp (4)13. Gruaig ar an…
-
Sudoku #69
Líon isteach na huimhreacha 1-4, 1-5, 1-6 nó 1-9 gan dúbailt in aon líne, colún, ná bosca. Leideanna ar fáil anseo. 4×4 suimeanna 5×5 míreanna mearaí 9×9
-
Naisc ag an nGaeilge le teangacha eile
Diarmuid Breatnach Is teanga Ind-Eorpach í an Ghaeilge, i bhfine na dteangacha Ceilteacha, ceann amháin de na finte teangacha Ind-Eorpacha i measc finte teangacha Ind-Eorpacha eile: Gearmánach, Iodálach/Rómánsach, Baltach-Slávach, Ind-Iaránach, Airméanach agus Albánach, idir eile. Ba leis an bhfine Cheilteach a bhain teangacha i réigiún ó lár na hEorpa go dtí réigiúin ina bhfuil inniu…
-
“Beidh Aonach Amárach” ar ais ar TG4 don chúigiú sraith
Beidh Beidh Aonach Amárach ar ais ar an scáileán don chúigiú sraith ar an 4 Márta 2026 ag 8.30 pm ar TG4 agus TG4.ie, ag tabhairt léargas úr ar shaol spleodrach sheónna talmhaíochta na hÉireann. Le linn 2025, bhí na criúnna ar an mbóthar ag leanúint iomaitheoirí ar fud na tíre agus iad ag tabhairt…
