Tá damáiste do-aisiompaithe á dhéanamh d’oidhreacht liteartha an domhain de réir mar a leanann mórchuideachtaí teicneolaíochta ar aghaidh ag ceannach agus ag scriosadh seanleabhair stairiúla luachmhara ar mhaithe le sonraí oiliúna a bhaint amach dá gcuid samhlacha.
Tá seomraí iata i lár chathracha Mheiriceá lán anois de sheilfeanna cruach agus d’innill hiodrálacha atá ag gearradh seanchlónna, leabhair acadúla neamhchoitianta, agus saothair stairiúla nach bhfuil i gcló a thuilleadh. Níl suim ag na cuideachtaí seo sa léamh; tá siad sa tóir go críocrach ar théacsanna bunaidh nach bhfuil truaillithe ag an intleacht shaorga féin.
Stróictear na cúlsraitheanna luachmhara, déantar scanadh ar na leathanaigh, sula gcaitheann an meaisín millteach an chuid eile i dtreo an bhruscair.
D’ordaigh comhlacht amháin na mílte cóip de theidil ó na seachtóidí agus ó na hochtóidí trí idirghabhálaithe, ag cur an stoic stairiúil i mbaol gan aon cheist a chur faoin gcaillteanas cultúrtha.
Cé go maíonn na cuideachtaí gur cleachtas claochlaitheach é seo atá clúdaithe faoi úsáid chothrom i ndlí na Stát Aontaithe, tá cáineadh géar á dhéanamh ag foilsitheoirí agus leabharlannaithe ar fud na hEorpa ar an scrios seo ar sheanstoc.
I mBaile Átha Cliath, tá imní mhór ar dhaoine faoi na seanfhoilseacháin agus faoin oidhreacht a chailltear go síoraí. Mar a dúirt leabharlannaí amháin: “Ní páipéar amháin atá á scriosadh, ach píosa dár n-oidhreacht chultúrtha. Cailltear na nótaí lámhscríofa, an peann, agus boladh sin na haoise agus an eolais.”
Nuair a bheidh na leabhair stairiúla agus luachmhara seo go léir imithe, an mbeidh an róbat in ann an saol a thuiscint gan anam, nó an mbeidh sé chomh fuar leis na seilfeanna cruach ina bhfuil sé bunaithe?