Tá tús curtha go hoifigiúil le huachtaránacht na hÉireann ar Chomhairle an Aontais Eorpaigh agus beidh ról lárnach ag an nGaeilge den chéad uair ó bhain sí lánstádas amach mar theanga oifigiúil agus oibre de chuid an Aontais in 2022. Is í seo an chéad uachtaránacht ina mbeidh an teanga á húsáid go forleathan i ngnó oifigiúil na Comhairle agus i réimse imeachtaí a bheidh ar siúl in Éirinn agus sa Bhruiséil sna sé mhí amach romhainn.
Mar chuid den ullmhúchán don tréimhse, tá Lámhleabhar agus Treoracha Nathanna foilsithe ag an Roinn Forbartha Tuaithe agus Pobail agus Gaeltachta i gcomhar leis an Roinn Gnóthaí Eachtracha agus Trádála. Tá sé mar aidhm ag an ábhar sin tacú le ranna rialtais agus le hoifigigh phoiblí an Ghaeilge a úsáid go cruinn agus go muiníneach le linn na huachtaránachta.
Dúirt an tAire Stáit do Ghnóthaí Eorpacha, Thomas Byrne, gur deis stairiúil í an uachtaránacht chun stádas agus infheictheacht na Gaeilge a neartú ar an ardán idirnáisiúnta. Mhaígh sé go bhfuil sé i gceist aige iarraidh ar Pharlaimint na hEorpa deireadh a chur leis an maolú atá fós i bhfeidhm maidir le húsáid na Gaeilge i gcuid d’obair na Parlaiminte.
Faoi láthair, tá síneadh curtha leis an socrú sin go dtí 2029 mar gheall ar easpa aistritheoirí agus ateangairí Gaeilge, cé go ndéantar athbhreithniú air gach sé mhí. Dúirt Byrne nach mbaineann an srian sin le Comhairle an Aontais Eorpaigh, áit a bhfuil cead iomlán aige an Ghaeilge a úsáid i gcónaí.
Le linn na huachtaránachta, beidh cúig nó sé mheitheal oibre de chuid an Aontais á gcathaoirleacht trí Ghaeilge, agus cuirfear ateangaireacht ar fáil do thoscairí ó na Ballstáit eile. Dar leis an Aire, léiríonn sé seo cé chomh fada is atá an teanga tagtha ó tháinig Éire isteach san Aontas Eorpach breis agus leathchéad bliain ó shin.
Chuir Byrne béim freisin ar na deiseanna gairme atá ann do dhaoine óga agus do chainteoirí Gaeilge sna hinstitiúidí Eorpacha. Dúirt sé go bhféadfadh an uachtaránacht níos mó daoine a spreagadh chun an Ghaeilge a úsáid agus chun postanna san Aontas Eorpach a mheas mar rogha fostaíochta.
Ag searmanas oscailte i gCaisleán Bhaile Átha Cliath, chuir an Taoiseach Micheál Martin síos ar an uachtaránacht mar onóir agus mar fhreagracht mhór d’Éirinn. Dúirt sé go n-oibreoidh an tír lena comhpháirtithe Eorpacha chun Eoraip níos láidre agus níos rathúla a chruthú. Leag an Tánaiste Simon Harris béim ar an gcomhar agus ar an rath eacnamaíoch, agus dúirt an tAire Thomas Byrne go mbeidh spiorad “ní neart go cur le chéile” mar threoir ag Éirinn le linn na sé mhí atá romhainn.
Bhí léirithe ceoil agus cultúrtha mar chuid den searmanas, lena n-áirítear taibhithe le hIarla Ó Lionáird, Cormac Begley agus Laoise Kelly, rud a chuir béim bhreise ar an ról lárnach a bheidh ag an nGaeilge agus ag cultúr na hÉireann le linn uachtaránacht 2026.