Oideachas
-
Marcanna bónais leathnaithe do dhaltaí a dhéanann an Ardteist trí Ghaeilge ó 2027 ar aghaidh
Cóilín Duffy Beidh daltaí a dhéanfaidh a nArdteistiméireacht trí mheán na Gaeilge ag fáil marcanna bónais breise ó 2027 ar aghaidh, atá dearbhaithe ag an Roinn Oideachais agus Óige. Faoi na socruithe nua, cuirfear na marcanna bónais i bhfeidhm ar gach cuid de scrúduithe an stáit, lena n-áirítear obair chúrsa agus Comhpháirteanna Breise Measúnaithe (CBManna).…
-
Gaeilge, cumhacht agus díospóireacht: Gaelcholáiste Luimnigh i mbun ceiliúrtha
Cóilín Duffy Bhí oíche mhór cheiliúrtha agus Ghaeilge le brath in Óstán Athlone Springs, Baile Átha Luain, Dé Céadaoin an 21 Eanáir, nuair a reáchtáladh Craobh na hÉireann de Chomórtas Díospóireachta Uí Chadhain Ghael Linn 2026, an 65ú bliain den chomórtas mór le rá seo. Sa chomórtas sinsir ba é Gaelcholáiste Luimnigh a tháinig chun…
-
Gradam teicneolaíochta ag Solomon Ó Gliasáin don tionscadal AIRID ag an Eolaí Óg
Cóilín Duffy Bhain Solomon Ó Gliasáin, dalta sa chúigiú bliain i gColáiste Naomh Eoin ar na hOileáin Árann, gradam suntasach amach ag Taispeántas an Eolaí Óig i mbliana, nuair a bhuaigh sé an phríomhdhuais sa rannóg teicneolaíochta dá thionscadal nuálach, AIRID, córas a úsáideann intleacht shaorga chun canúintí dhíothaithe na Gaeilge a athchruthú. Ba é…
-
Mír ghramadaí: Aimsir fháistineach an tsaorbhriathair
Domhnall Mac Concharraige An tseachtain seo caite d’fhoghlaimíomar faoi aimsir láithreach an tsaorbhriathair. An tseachtain seo táimid ag tabhairt aghaidh ar aimsir fháistineach an tsaorbhriathair. Féach ar na rialacha thíos agus críochnaigh na habairtí a leanas. Briathar leathan Briathar caol Ceangail Bailigh Ceanglófar Baileofar An gceanglófar? An mbaileofar? Ní cheanglófar Ní bhaileofar Abairtí
-
Léamhthuiscint: Lá Fhéile Bríde
Domhnall Mac Concharraige Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. Agus Lá Fhéile Bríde ar na bacáin, san alt seo foghlaimeoimid faoi cheann de na laethanta is tábhachtaí do na Gaeil. Is é an 1 Feabhra tús an earraigh san fhéilire Éireannach. Téann an fhéile earraigh siar na mílte bliain agus…
-
Ceithre thionscadal Gaeilge ó Choláiste Naomh Eoin ag croílár an Eolaí Óig 2026
Cóilín Duffy Bhí ról fíorthábhachtach ag Coláiste Naomh Eoin ó Inis Meáin i mbliana ag Taispeántas an Eolaí Óig, áit ar chuir an scoil ceithre thionscadal as Gaeilge faoi bhráid an chomórtais, éacht ar leith don aon Ghaelscoil sa tír a rinne amhlaidh i mbliana. Ní hamháin sin, ach ba é Coláiste Naomh Eoin an…
-
Mír ghramadaí: An mhír ghramadaí, aimsir láithreach an tsaorbhriathair
Ceartúchán ar eagrán #61 Sa mhír ghramadaí in eagrán #61 (an 24 Nollaig 2025) ar aimsir fháistineach na mbriathra neamhrialta tá an nóta seo a leanas: Abair: Dearfaidh mé tú/sé/sí, dearfaimid, dearfaidh sibh/siad. An ndearfaidh? Ní dhearfaidh. Ar ndóigh, mar seo a leanas ba cheart dó a bheith: Abair: Déarfaidh mé tú/sé/sí, déarfaimid, déarfaidh sibh/siad. An…
-
Léamhthuiscint: Naomh Crónán Ros Cré
Domhnall Mac Concharraige Léamhthuiscint: Léigh an sliocht thíos agus freagair na ceisteanna a leanas. San alt seo foghlaimeoimid faoi dhuine de na naoimh is tábhachtaí i luathstair na hÉireann, is é sin Naomh Crónán. Rugadh Crónán in Éile atá suite i gContae Uíbh Fháilí sa lá atá inniu ann. Deirtear gurb as an gceantar ina…
-
Clár forbartha ceannairí i bhfiontraíocht shóisialta agus pleanáil teanga
Is clár ceannródaích nua é seo chun cur le cumas Ghaeilgeoirí na hÉireann agus na hAlban dlús a chur le forbairt na fiontraíochta sóisialta agus pleanála teanga sna réigiúin atá maoinithe ag Údarás na Gaeltachta agus Bòrd na Gàidhlig. Tá an clár seo dírithe go príomha orthu siúd atá ag obair i bpoist atá maoinithe…
-
Cumann Gaelach Ollscoil na Banríona fós ag troid ar son cearta teanga ar champas
Cruinniú rathúil acu leis an Choimisinéir Gaeilge Pól Deeds agus dóchas acu ina dhiaidh Jack Mac Íomhair Tá an Cumann Gaelach ag ullmhú fá choinne Fhéile Mhic Artúir, féile a dhéanann ceiliúradh ar Liam Mac Artúir, a bhunaigh an Cumann Gaelach in 1906 ag Ollscoil na Banríona. In ainneoin an cheiliúrtha a bheas ag tarlú…