Tá eagla ar mhuintir na hIaráine agus ar phobail sna tíortha máguaird go bhfuil cogadh iomlán ar tí atosú, tar éis an mhalartaithe lámhaigh is mó idir Tehran agus Washington ó mhí Iúil. Bhuail fórsaí Mheiriceá spriocanna ar chósta theas na hIaráine, agus d’fhreagair Tehran le hionsaithe ar bhunáiteanna Meiriceánacha ar fud an Mheánoirthir.
Dúirt arm na Stát Aontaithe gur bhuail sé córais aerchosanta agus radair, sócmhainní muirí, áiseanna cumarsáide agus cumais le mianaigh a leagan. Thuairiscigh an Iaráin gur ionsaíodh roinnt spriocanna gar do Chaolas Hormuz. Dúirt Mahmoud, oibrí bardasach 38 bliain d’aois i gContae Sirik, go raibh an oíche “cosúil le deireadh an domhain”.
Mhaígh údaráis na hIaráine gur bhuail ionsaí Meiriceánach teach ina raibh bainis ar siúl i Sirik. Deirtear gur maraíodh ceathrar, páiste ceithre bliana d’aois ina measc, agus gur gortaíodh suas le 68 duine. Bhí líon níos airde marbh luaite i dtuairiscí tosaigh. Ní raibh Reuters in ann an eachtra ná na figiúirí a dheimhniú go neamhspleách.
Thaispeáin físeán ón láthair smionagar scaipthe trí sheomraí agus clós an tí, agus bróga ban fágtha ar chairpéad a bhí clúdaithe le fuil. Chuir Esmaeil Baqaei, urlabhraí aireacht eachtrach na hIaráine, síos ar an ionsaí mar “choir chogaidh”. Dúirt Ali Molahi, athair na brídeoige, go raibh sé buíoch nach raibh líon na dtaismeach ní ba mheasa.
Dúirt Captaen Tim Hawkins, urlabhraí Cheannasaíocht Lárnach na Stát Aontaithe, go raibh arm Mheiriceá ar an eolas faoi na tuairiscí, ach mhaígh sé nach ndíríonn fórsaí na tíre ar shibhialtaigh. Níor fhoilsigh an Peinteagán torthaí fiosrúcháin ar ionsaí eile ar scoil chailíní, inar maraíodh 160 duine, de réir údaráis na hIaráine.
Mar fhreagra ar ionsaithe na Stát Aontaithe, dúirt Tehran gur bhuail sé spriocanna Meiriceánacha i mBairéin, san Iordáin, i gCuáit agus san Iaráic. Mhaígh an Iaráin gur maraíodh saighdiúirí Meiriceánacha, ach dúirt oifigigh SAM nár taifeadadh aon taismeach sna measúnuithe tosaigh. Dúirt Bairéin gur idircheapadh ladrainn Iaránacha, agus múchadh tine i gcoimpléasc cónaithe i gCuáit tar éis ionsaí ladrainn.
Chuir Catar an fhreagracht ar an Iaráin as na hionsaithe agus as aon iarmhairtí a thiocfadh astu. Dúirt ceannasaíocht mhíleata na hIaráine, áfach, go dtabharfaí freagraí níos troime agus níos fairsinge ar Washington, agus thug sí foláireamh do thíortha a cheadódh d’fhórsaí Mheiriceá a gcríoch nó a mbunáiteanna a úsáid.
Tá Caolas Hormuz ina chroílár sa choimhlint freisin. Mhaígh Tehran gur bhuail mianaigh dhá thancaer a bhí á dtionlacan ag pearsanra Mheiriceá. Dúirt comhlacht loingseoireachta náisiúnta na hAraibe Sádaí gur maraíodh beirt chriú Filipíneacha ar thancaer dhá lá roimhe sin. Deir Washington, áfach, go bhfuil sé fós ag treorú long tríd an gcaolas, agus gur onnmhairíodh breis agus 17 milliún bairille ola Dé Luain.
Chuir an ghéarú úr isteach láithreach ar na margaí domhanda. Thit stoic san Áise agus san Eoraip, agus d’ardaigh praghas amhola Brent go $94 an bairille, an leibhéal ab airde le sé seachtaine. Shroich toradh bannaí deich mbliana SAM 4.79%, mar gheall ar eagla infheisteoirí go spreagfadh costais fuinnimh boilsciú breise.
Tá an dá thaobh faoi bhrú. Mhaígh Uachtarán SAM, Donald Trump, go raibh smacht nach mór iomlán ag Washington ar Chaolas Hormuz, cé go léiríonn pobalbhreitheanna go bhfuil Meiriceánaigh i gcoinne an chogaidh le cóimheas níos mó ná dhá dhuine in aghaidh duine amháin. San Iaráin, tá imní ag méadú faoi bhoilsciú, titim an airgeadra agus achrann inmheánach, agus níl aon chomhartha soiléir ann fós go bhfuil an dá thaobh réidh le filleadh ar chaibidlíocht.