Mír ghramadaí 84: Na huimhreacha 3

Na bunuimhreacha 20+

Tá dhá chóras chaighdeánacha ann le bunuimhreacha os cionn 20: an Córas Seanbhunaithe agus an Córas Simplithe. 

An Córas Seanbhunaithe

  • Ainmfhocal uatha, mura bhfuil leagan iolra ar leith aige le huimhreacha (féach mír ghramadaí 83), le hathruithe tosaigh cuí.
  • Tar éis uimhreacha a chríochnaíonn ar 1 réitíonn an aidiacht le hinscne an ainmfhocail.
  • Tar éis uimhreacha a chríochnaíonn ar 2–9 bíonn an aidiacht san iolra agus séimhítear í.

An Córas Simplithe

  • Ainmfhocal uatha i gcónaí, fiú má tá leagan iolra ar leith aige, GAN athrú tosaigh. 
  • Aidiacht uatha i gcónaí,  séimhítear de réir inscne an ainmfhocail.
  • Tar éis uimhreacha a chríochnaíonn ar 2 nó 4, úsáidtear agus ceathair in ionad dhá agus ceithre.

Más iolraí ar 10 atá i gceist, níl ann ach leagan amháin, mar shampla céad is fiche bád.

AN CÓRAS SEANBHUNAITHEAN CÓRAS SIMPLITHE
21aon chapall mór amháin is fiche
capall mór is fiche
fiche a haon capall mór
33trí oíche dhorcha is tríochatríocha a trí oíche dhorcha
42dhá chapall mhóra is daicheaddaichead a dó capall mór
55cúig fhuinneog dhúnta is caogacaoga a cúig fuinneog dhúnta
67seacht leabhar shuimiúla is seascaseasca a seacht leabhar suimiúil
74ceithre pingine beaga is seachtóseachtó a ceathair pingin bheag
86sé bhó mhóra is ochtóochtó a sé bó mhór

Scríobh na huimhreacha seo ina bhfocail de réir (a) an Chórais Sheanbhunaithe agus (b) an Chórais Shimplithe

  1. 31 (carr beag)
    1. ________________________________
    2. ________________________________
  2. 45 (úll glas)
    1. ________________________________
    2. ________________________________
  3. 53 (peann dearg)
    1. ________________________________
    2. ________________________________
  4. 68 (ceann)
    1. ________________________________
    2. ________________________________
  5. 78 (pictiúr deas)
    1. ________________________________
    2. ________________________________
  6. 99 (bosca folamh)
    1. ________________________________
    2. ________________________________