Tá caint dhíreach sa ráiteas seo: Tá an t-iriseoir ag scríobh anois.
Tá caint indíreach sa ráiteas seo: Sílim go bhfuil an t-iriseoir ag scríobh anois.
Bíonn caint indíreach ann nuair a chuirimid focail cosúil leo seo a leanas roimh chaint dhíreach:
- deirim
- dúirt mé
- ceapaim
- cloisim/cluinim
- sílim
- déarfainn
- is dóigh liom
- tá súil agam
Nuair a dhéanaimid caint indíreach de chaint dhíreach, caithfimid athruithe áirithe a dhéanamh ar roinnt focal eile san abairt.
Tar éis deir, is dóigh liom, measaim, sílim, cloisim agus focail cosúil leo cuirimid ceann amháin acu seo roimh an mbriathar:
- go agus urú
- gur agus séimhiú agus nach agus urú nó n roimh ghutaí
- nár agus séimhiú
Breathnaigh na samplaí seo a leanas:
| Díreach | Indíreach |
| Táim ag obair ar an alt Ní éisteann tú riamh Chuala sí an nuacht Níor tháinig an bus Beidh an cluiche ar siúl Ní íosfaidh sé seacláid arís | geallaim go bhfuilim ag obair ar an alt dúirt mé nach n-éisteann tú riamh Tá súil agam gur chuala sí an nuacht Sílim nár tháinig an bus Ceapaim go mbeidh an cluiche ar siúl Gheall sé nach n-íosfaidh sé seacláid arís |
Bíonn go agus séimhiú agus nach agus urú san aimsir láithreach, an aimsir fháistineach agus sa mhodh coinníollach.
Bíonn gur agus séimhiú, más féidir agus nár agus séimhiú, más féidir san aimsir chaite.
Tá roinnt eisceachtaí ann san aimsir chaite:
- go/nach raibh
- go/nach ndúirt
- go/nach bhfaca
- go/nach bhfuair
- go/nach ndeachaidh
- go/nach ndearna
Déan caint indíreach de na habairt seo:
- Ghoid Seán úll. Dúirt Seán ___________________________________
- Níor bhuaigh Ciarraí. Chuala mé _______________________________
- Tá praghas na hola ag ardú. Is léir ________________________________
- Ní thiocfaidh réiteach go luath. Creidim _____________________________
- Chuaigh sé amach aréir. Dúirt sí __________________________________