Tá cúig bheatha nuascríofa curtha leis an mBunachar Náisiúnta Beathaisnéisí Gaeilge, ainm.ie, le déanaí, rud a chuireann go mór le taifead agus le caomhnú shaol agus shaothar daoine tábhachtacha i stair agus i gcultúr na Gaeilge. Is tionscadal suntasach é ainm.ie atá á fhorbairt ag Gaois, Fiontar & Scoil na Gaeilge, Ollscoil Chathair Bhaile Átha Cliath i gcomhar le Cló Iar-Chonnacht, agus tá breis is 1,800 beathaisnéis ann anois a chlúdaíonn tréimhse ó 1560 go dtí an lá inniu.
I measc na ndaoine nua a bhfuil a mbeatha curtha leis tá Feargal Mac Amhlaoibh (1943–2023), ceoltóir agus gníomhaí pobail a raibh baint lárnach aige le saol cultúrtha na Gaeltachta agus na tíre i gcoitinne. Bhí rólanna aige mar bhainisteoir ar chomharchumainn éagsúla agus mar bhunaitheoir gnó foilsitheoireachta, chomh maith lena chuid oibre mar cheoltóir gairmiúil agus mar thacadóir don teilifís Ghaeilge.
Luaitear freisin Maelíosa Stafford (1956–2023), aisteoir a raibh nasc láidir aige leis an Taibhdhearc agus leis an gcompántas Druid i nGaillimh. Bhí cáil air mar aisteoir ildánach a ghlac páirt i léirithe suntasacha Gaeilge agus Béarla, agus a chuir go mór le forbairt na hamharclannaíochta Gaeilge thar na blianta.
Ar an liosta céanna tá Séamus Ó Beaglaoich (1949–2023), amhránaí sean-nóis a bhí ar dhuine de mhóramhránaithe a linne. Thug sé beocht nua do sheanchas ceoil na Gaeilge trína thaifeadtaí agus trína chuid oibre le ceoltóirí eile, agus bhí tionchar suntasach aige ar chaomhnú agus ar athbheochan amhrán traidisiúnta.
Cuireadh beatha Deasún Fennell (1929–2021) leis freisin, intleachtóir agus smaointeoir a raibh tionchar láidir aige ar phlé na Gaeilge agus ar fhorbairt pholaitiúil agus shóisialta na Gaeltachta. Bhí sé gníomhach i ngluaiseacht chearta sibhialta na Gaeltachta agus i mbunú Raidió na Gaeltachta, agus d’fhág sé oidhreacht fhairsing scríbhneoireachta ina dhiaidh.
Ar deireadh, tá beatha Mheaití Jó Shéamuis Uí Fhátharta (1947–2025) curtha leis, fear a raibh ról ceannródaíoch aige i gcraoladh Raidió na Gaeltachta agus i gcur chun cinn an cheoil thraidisiúnta. Mar amhránaí agus mar léiritheoir, rinne sé taifead ar na mílte ceoltóir agus d’fhág sé lorg buan ar shaol ceoil na hÉireann.
Léiríonn an nuashonrú seo ar ainm.ie tábhacht leanúnach an tionscadail mar acmhainn taighde agus mar chartlann bheo de stair na Gaeilge. Trí bheathaí nua a chur leis go rialta, tá an bunachar ag cinntiú go mbeidh scéalta na ndaoine a chuir leis an teanga agus leis an gcultúr ar fáil do ghlúnta atá le teacht.