Tuilleadh eisceachtaí
Bhreathnaíomar cheana ar fhocail a leanann séimhiú iad, agus ar na heisceachtaí a bhaineann leis na litreacha d, n, t, l agus s, agus eisceachtaí a bhaineann le nathanna dobhriathracha (thar sáile, ar farraige, ar díol etc.).
San alt seo táimid ag breathnú ar eisceachtaí le huimhreacha.
Leanann séimhiú na huimhreacha trí, ceithre, cúig agus sé:
- trí mhéadar, ceithre charr, cúig theach, sé fhuinneog,
- trí ghloine dhéag (séimhiú ar déag nuair a chríochnaíonn an t-ainmfhocal roimhe ar ghuta), ceithre theach déag, cúig chrann is fiche, sé phunt is daichead
Ní chuirtear séimhiú, áfach, ar fhoirmeacha iolra ar leith leis na huimhreacha seo:
- trí bliana, ceithre cinn, cúig troithe, sé seachtaine
- trí cinn is tríocha, ceithre bliana is fiche, cúig troithe is daichead, sé seachtaine déag
Tabhair faoi deara: trí uair an chloig ach chaith sé an liathróid trí huaire, ceithre huaire, cúig huaire, sé huaire.
Athscríobh na habairtí seo gan lúibíní
- Beimid ag dul thar (sáile) i gceann trí (seachtain)!
- Tá sin ar (feabhas) ar (fad)!
- Tá sé (seomra) sa (teach). (Ceannaigh) mo (máthair) é (cúig) bliana (déag) ó shin.
- Bhí áthas ar mo (máthair) nuair a chonaic sí go raibh an teach ar (díol).
- Níl an teach ró-(mór) mar sin, ach tá sé an-(deas).
- Tá cúig (gloine) déag ar an gcuntar.
- Tá mo dheartháir trí (bliain) is fiche agus tá sé sé (troigh) ar airde.
- Scóráil sé trí (uair) le linn an chluiche, cúl agus dhá (cúilín).
- Tá cúig (teach) déag sa (sráidbhaile). Tá páistí beaga i dtrí (ceann) acu.
- Is cuimhin le mo dhaideo nuair nach raibh ach cúig (pingin) is daichead ar bhuidéal pórtair!
- Chonaic mé nathair a bhí dhá (méadar) ar fhad. Tá sin níos faide ná sé (troigh)!