
Fuair Gabriel Rosenstock bás Dé Luain seo caite agus 76 bliain d’aois curtha de aige.
Rugadh in 1949 i gCill Fhíonáin i gContae Luimnigh é, ach ba i mBaile Átha Cliath a chaith sé formhór a shaoil. Ba ann an áit ar oibrigh sé leis an bhfoilsitheoir Gaeilge, An Gúm. D’fhreastail sé ar Choláiste na hOllscoile i gCorcaigh, áit ar bhuail sé le filí Gaeilge aitheanta eile atá sa ghrúpa filí INNTÍ, Michael Davitt, Liam Ó Muirthille agus Nuala Ní Dhomhnaill.
Ba dhuine de na scríbhneoirí ba bhisiúla sa Ghaeilge é Rosenstock, a d’fhoilsigh breis is 400 leabhar i gcaitheamh a shaoil. Scríobh sé filíocht, haiku, tanka, drámaí, úrscéalta, aistí agus aistriúcháin. Tharraing sé aird ar dtús lena chnuasach luath Mearcair. I measc na saothar is cáiliúla aige tá Rogha Rosenstock (1994) agus Dánta Duitse (1998), cnuasach filíochta do pháistí. Léirigh leabhair ar nós Syójó agus A Treasury of Irish Love a réimse leathan spéiseanna. Chuidigh eagráin dhátheangacha ar nós Rogha Dánta agus Bliain an Bhandé lena shaothar a thabhairt chuig lucht léitheoireachta níos leithne ar fud an domhain.
Bhí Rosenstock ina fhigiúr lárnach i saol na litríochta agus an chultúir, ní hamháin in Éirinn ach go hidirnáisiúnta. Ba bhall d’Aosdána é agus bhí sé ina Shealbhóir Líne de Bhúdachas Ceilteach agus ina iar-Chathaoirleach ar Éigse Éireann. Bhí sé ina bhall comhfhreagrach den Hellenic Authors’ Society agus ar Bhord Comhairleach Poetry India. Mhúin sé haiku i Vín agus ag Féile Liteartha Hyderabad. Bhí cáil ar leith air mar aistritheoir, ag tabhairt saothair idirnáisiúnta isteach sa Ghaeilge, lena n-áirítear filíocht le Séamus Heaney, Rabindranath Tagore agus Peter Huchel, chomh maith le drámaí agus amhráin ó ealaíontóirí ar nós Bob Dylan, The Pogues agus Bruce Springsteen.
Sna seachtainí roimh a bhás labhair Rosenstock go hoscailte faoina thaithí le hailse, ag roinnt a chuid machnaimh ar an saol agus ar an mbás le macántacht agus le suaimhneas. Tugadh léargas pearsanta ar an tréimhse seo sa chlár faisnéise a rinne RTÉ, inar cuireadh a shaol, a shaothar agus a mheon i láthair go dlúth agus go daonna. Sa chlár léirigh sé misneach fiú agus é ag tabhairt aghaidh ar an tinneas, rud a chuaigh go mór i bhfeidhm ar an bpobal agus ar a lucht léitheoireachta araon.
I ráiteas, chuir a mhuintir síos ar Rosenstock mar fhile idirnáisiúnta a thug léitheoirí Gaeilge ar aithne ar chuid de na scríbhneoirí is cáiliúla sa domhan. Chreid sé i gcumhacht na filíochta chun cultúir a nascadh. Dúirt a mhuintir go gcuimhneoidh gach duine a raibh aithne aige air agus a léigh a shaothar go mór air.
Chuir Uachtarán na hÉireann, Catherine Connolly, a hómós in iúl do Rosenstock, ag moladh a shaothair fhairsing mar fhile, aistritheoir agus scríbhneoir ildánach. Dúirt sí gur fhág Rosenstock lorg ar leith ar litríocht na Gaeilge, ní hamháin lena chuid scríbhneoireachta féin ach lena aistriúcháin a nasc cultúir éagsúla. Luaigh Connolly an tionchar buan a bheidh ag a shaothar ar léitheoirí de gach aois, agus chuir sí comhbhrón in iúl dá theaghlach, dá chairde, dá chomhghleacaithe in Aosdána agus dá lucht léitheoireachta agus leanúna ar fud an domhain.
Mhínigh Theo Dorgan, iar stiúrthóir Éigse Éireann a raibh aithne aige ar Rosenstock óna laethanta ollscoile, go léiríonn filíocht Rosenstock machnamh inmheánach agus fios spioradálta a bhí aige i gcónaí, agus go raibh súil aige go gcuirfidh filí óga aithne ar a shaothar chun a gcuid spéiseanna a leathnú níos faide ná Éire, i gcónaí le tacaíocht agus grá a theaghlaigh.
Maireann a bhean chéile Eithne, a bheirt iníonacha, Saffron agus Héilean, agus a mhac, Tristan. Cailleadh a iníon eile, Éabha, ceithre bliana roimhe.