Tá Dolores Keane, duine de na hamhránaithe traidisiúnta is mó tionchar dá raibh riamh in Éirinn, tar eis imeacht ar shlí na fírinne. Bhí sí sna seachtóidí luatha, agus tá oidhreacht shaibhir cheoil agus cultúir fágtha ina diaidh aici.
Rugadh Keane i gContae na Gaillimhe agus tógadh í i gcroílár traidisiún láidir ceoil. Bhí tionchar suntasach ag a beirt aintíní, Rita agus Sarah Keane, uirthi, agus is uathu a d’fhoghlaim sí bunghnéithe na hamhránaíochta sean-nóis ó aois an-óg. Faoi aois a ceathair bhí sí ag canadh go poiblí cheana féin, agus ní raibh sí ach ina leanbh nuair a rinne sí taifeadtaí le Raidió Éireann.
Bhí sí ar dhuine de bhunaitheoirí an ghrúpa cháiliúil De Danann in 1975 sa Spidéal, agus bhain sí cáil idirnáisiúnta amach mar bhall den ghrúpa sin. Leis an ngrúpa, agus ina cuid oibre aonair ina dhiaidh sin, thaistil sí an domhan, ag tabhairt cheol traidisiúnta na hÉireann chuig lucht éisteachta nua.
I ndeireadh na 1970í agus i dtús na 1980í d’fhorbair sí gairm aonair rathúil, le halbaim ar nós There Was a Maid, Broken Hearted I’ll Wander agus Farewell to Éirinn. Lean sí uirthi ag taifeadadh agus ag seinm ar feadh na mblianta, agus bhí sí ar dhuine den cheathrar amhránaithe ar an albam iomráiteach A Woman’s Heart in 1994, in éineacht le Mary agus Frances Black, Eleanor McEvoy agus Maura O’Connell.
Níorbh é an ceol amháin a mheall í. Bhí baint aici leis an aisteoireacht ar an stáitse freisin, agus ghlac sí páirt i léirithe amharclainne éagsúla, lena n-áirítear The Playboy of the Western World.
Le linn a saoil bronnadh Gradam Saoil TG4 uirthi mar aitheantas ar a cuid oibre, agus fuair sí dochtúireacht oinigh sa cheol ó Ollscoil na Gaillimhe le déanaí.
Ag labhairt di faoi bhás Keane, dúirt Uachtarán na hÉireann, Catherine Connolly, “Is le fíor-bhrón a chuala mé faoi bhás an amhránaí Dolores Keane. Amhránaí í a bhain clú agus cáil amach anseo in Éirinn agus ar fud na cruinne lena glór inaitheanta álainn.” Mhol sí an chaoi ar chruthaigh Keane a stíl féin bunaithe ar an traidisiún a d’fhoghlaim sí óna muintir, agus dúirt sí go raibh a croí agus a hanam “fite fuaite sna hamhráin a chas sí.”
Dúirt sí freisin, “Mairfidh Dolores inár gcroíthe agus mairfidh a glór beannaithe choíche.”
Fágtar ina diaidh a mac Joseph, a hiníon Tara, a deartháireacha Seán agus Matt, a deirfiúr Theresa, agus clann mhór cheolmhar Keane. Beidh cuimhne bhuan uirthi mar ghuth fíorálainn a thug léiriú croíúil ar shaibhreas cheol traidisiúnta na hÉireann.