Ar bhealach tháinig na plandaí uile a shocraíonn síos in Éirinn, mar atá i go leor áiteanna ar domhan, trí ionradh, agus is léir nach bhfuil siad uile díobhálach don éiceolaíocht atá ann cheana féin, agus tá cuid acu úsáideach fiú.
Is féidir oileán a choilíniú le síolta a shéideann an ghaoth nó le síolta i gcac éan ach is teifigh iad formhór na bplandaí ionracha in Éirinn, go háirithe na cinn ar fadhb iad, ó na háiteanna inar chuir daoine iad i ngairdíní agus i bpáirceanna.
Tugadh isteach ón iasacht iad, go minic mar gheall ar a gcáilíochtaí aeistéitiúla, agus tá thart ar 340 speiceas éagsúil ag fás timpeall uiscebhealaí, fálta sceach, páirceanna, foraoiseacha agus talamh feirme na hÉireann faoi láthair, agus meastar go bhfuil thart ar 60 díobh seo díobhálach.
Is saineolaí aitheanta domhanda ar speicis ionracha é an tOllamh Joe Caffrey, agus is stiúrthóir é le INVAS Biosecurity, cuideachta Éireannach a dhéanann speisialtóireacht de rialú agus cothabháil speiceas ionrach ar thalamh agus ar uisce.
Is léachtóir le Scoil na nEolaíochtaí Bitheolaíocha in Ollscoil na Banríona é an tOlladh Caffrey, agus iar-eolaí sinsearach le hIascach Intíre Éireann (IFI). Thug sé rabhadh go bhfuil an fhadhb ag dul i méid ach nach bhfuil an pobal ar an eolas fúithi den chuid is mó. “Le linn dom a bheith in Iascach Intíre Éireann bhí mé i gceannas ar rannóg speiceas ionrach. Bhí sé i gceist nach mbeadh ann ach cuid bheag de mo chuid oibre ach sa deireadh thiar ba thiomantas lánaimseartha é,” a deir an tOllamh Caffrey, a chaith breis agus 20 bliain dá shlí bheatha ag obair ar speicis ionracha.
Aontaíonn formhór na n-údarás go bhfuil an ghlúineach bhiorrach (polygonum cuspidatum) ina fhadhb mhór sna domhanleithid seo maidir le hiomaíocht cheannasach le plandaí eile trí fhás dlúth tapa a gais cosúil le bambú san earrach agus sa samhradh ag sárú fásra eile le haghaidh solais agus spáis. Brúnn a chuid gas trí dhromchlaí crua lena n-áirítear tarmac agus trí scoilteanna nó ailt i gcoincréit agus i bpíopaí agus cuireann a choilíniú ar bhruacha abhann agus díoga le creimeadh bruach agus is féidir leis an baol tuilte a mhéadú. Níl a chreachadóirí fungasacha agus feithidí, atá ina dhúiche dúchais sa tSeapáin, anseo, agus bheadh gá le láimhseáil an-chúramach ar aon tabhairt isteach a leithéid i gcás iarmhairtí neamhbheartaithe.
Tá ceimiceáin fhótatocsaineacha i sú dhuilleoga an fheabhráin capaill (heracleum mantegazzianum), atá cosúil le peirsil bhó ollmhór, ag fás suas le 5 mhéadar ar airde. Is cúis é le dócraicinn tromchúiseach, coilm bhuana agus, má dhéanann sé teagmháil leis na súile, daille féideartha. Nuair a fhásann sé i gcnapáin dhlútha, cuireann sé srian ar sholas agus ar spás do fhásra eile ach nuair a fhaigheann sé bás sa gheimhreadh ní fhágann sé aon fhásra chun na bruacha a choinneáil, rud a chuireann le creimeadh agus tuilte.
De réir shuíomh Chomhairle Baile agus Contae Luimnigh, tá fianaise mhéadaitheach ann go n-athraíonn feabhrán capaill stádas ceimiceach agus meitibileach na n-ithreach ina bhfásann sé, rud a fhágann go bhfuil sé neamhoiriúnach do speicis dhúchasacha. Is féidir le planda amháin líon mór síolta a tháirgeadh ar féidir leo scaipeadh le sruth na abhann más in aice le huisce atá an planda tuismitheora. Tá fianaise ann freisin go bhfuil síolta an fheabhráin capaill á mbaint de thaisme le barra bia, agus go bhféadfadh siad péacadh san áit a dtugtar na barra chuici. Ciallaíonn sé seo gur féidir le feabhrán capaill a fháil in aon áit.
(Líon na bhfocal: 578)