Cóilín Duffy
Tá pobal spóirt agus meán na hÉireann faoi bhrón i ndiaidh bhás Michael Lyster, duine de na láithreoirí is mó le rá riamh a bhí bainteach le clúdach RTÉ ar chluichí CLG. Fuair sé bás agus é 71 bliain d’aois, agus tá oidhreacht láidir fágtha ina dhiaidh aige mar an guth agus an aghaidh ab aitheanta ar chlár iomráiteach The Sunday Game ar feadh níos mó ná trí scór bliain.
Ba as Dún Garbhán i gContae Phort Láirge do Lyster ó dhúchas, ach tógadh i gContae na Gaillimhe é, áit ar chuir sé tús lena shaol gairmiúil leis an Tuam Herald. Níorbh fhada, áfach, gur thug sé aghaidh ar shaol na craoltóireachta, agus chuaigh sé le RTÉ in 1979. Is gairid go bhfuair sé ardú céime, agus é ina dhiaidh sin ina phríomhphearsa i gcraoladh spóirt na tíre.
Bhí sé ina láithreoir ar The Sunday Game Live ar feadh breis agus 30 bliain, tréimhse inar tháinig an clár chun cinn mar chroílár chlúdach CLG ar an teilifís. Bhí stíl shuaimhneach, údarásach aige agus cumas ar leith aige plé a stiúradh ar bhealach soiléir cothrom. Bhí sé i gceannas ar phainéil cháiliúla ina raibh pearsana ar nós Joe Brolly, Pat Spillane agus Colm O’Rourke, agus d’éirigh leis díospóireachtaí beoga a threorú le meas agus le smacht. Ar an taobh iománaíochta, bhí guthanna ar nós Cyril Farrell agus Ger Loughnane ar phainéil freisin.
Le linn a ghairmréime bhí baint aige le cuid de na hócáidí ba mhó i stair spóirt na hÉireann, go háirithe cluichí ceannais uile-Éireann i bPáirc an Chrócaigh. Ní hamháin gur láithreoir a bhí ann, ach iriseoir a raibh tuiscint dhomhain aige ar chultúr agus ar phobal CLG. Thuig sé go maith an tábhacht a bhain leis an spórt i saol na ndaoine, agus léirigh sé sin ina chur chuige measúil agus macánta.
Lasmuigh de chluichí Gaelacha bhí réimse leathan clúdaithe aige ar spóirt eile, idir rásaíocht capall, lúthchleasaíocht, sacar agus rugbaí. Bhí spéis mhór aige i mótarspórt freisin agus ghlac sé páirt fiú i railí, áit ar chríochnaigh sé sa tríú háit i Railí Idirnáisiúnta Chorcaí uair amháin.
D’éirigh Lyster as RTÉ in 2018, i ndiaidh dó clúdach a dhéanamh ar chluiche ceannais peile na hÉireann an bhliain sin. Cé gur fhág sé an scáileán, d’fhan a thionchar le brath go láidir i gcraoltóireacht spóirt, agus meastar go forleathan gur chabhraigh sé le caighdeáin nua-aimseartha a leagan síos sa réimse.
Tugadh ómós dó i mgach cearn den tír i ndiaidh a bháis. Thug Uachtarán na hÉireann, Catherine Connolly, moladh dó, ag rá go raibh “stíl chroíúil ghairmiúil” aige agus go raibh baint lárnach aige le cuid de na cuimhní spóirt ba mhó i saol na tíre. Dúirt an Taoiseach, Micheál Martin, gur “nua-aoisí sa chraoltóireacht spóirt” a bhí ann agus gur fhág sé lorg buan ar an tionscal.
Chuir Ard-Stiúrthóir RTÉ, Kevin Bakhurst, síos air mar “duine uasal déanta agus craoltóir den chéad scoth”, agus luaigh Declan McBennett an chaoi ar thug sé suaimhneas agus muinín do na cláir is mó brú.
Ar an talamh, tugadh ómós dó le linn cluiche idir Gaillimh agus Baile Átha Cliath i Sraith Náisiúnta na Peile, áit ar coinníodh nóiméad ciúnais ina chuimhne, comhartha soiléir ar an meas a bhí ag an bpobal air.
Bhí a shochraid ar siúl inné, Déardaoin, i gCréamatóiriam Chnocán Iaróm i mBaile Átha Cliath, áit ar tháinig slua mór le chéile chun slán a chur leis. Rinneadh é a thórramh i mBaile an Mhanaigh roimh ré, agus bhí go leor pearsan ó shaol an spóirt agus na meán i láthair, ag léiriú an mheasa agus an bhuíochais a bhí acu dó.
Fágann sé ina dhiaidh a bhean chéile Anne, a chlann mhac Mark agus Jack, agus a iníonacha Ellen agus Rebecca. Ba léir ó na hómóis go raibh an teaghlach lárnach ina shaol i gcónaí.
Is mór an chailliúint é bás Michael Lyster do shaol spóirt na hÉireann. Mar láithreoir, mar iriseoir agus mar dhuine, bhí sé ar dhuine de na pearsana ba mhó tionchar dá ghlúin. Cé go bhfuil sé imithe uainn anois, mairfidh a ghuth, a stíl agus a oidhreacht i gcuimhne an phobail go ceann i bhfad.